کمدی کودک و نوجوان رویداد آنلاین
چیدمان
تیوال گردشگری | اخبار | سفر در زمان با سفرنامه‌های ژاپنی
S3 : 15:11:35 | com/org
سفر در زمان با سفرنامه‌های ژاپنی | عکس

 اگر توانایی سفر در زمان داشتیم و به صد تا صد و پنجاه سال قبل برمی‌گشتیم و اگر در همان سالها توانایی سفر در ایران را داشتیم، لابد سفری جذاب و عجیب و پرماجرا می‌شد، سفری طولانی و گاهی سخت با امکانات آن روزها.

حال فکر کنید مسافرانی از آن‌سوی آسیا از مسیری طولانی و پرماجرا خود را به ایران رسانده‌اند و روایت‌های خود را نوشته و ماندگار کرده‌اند .

انتشارات طهوری سری کتاب‌هایی دارد با همین مضمون، خاطرات، یادداشت‌ها و نامه‌های ژاپنی‌هایی که در اوایل قرن بیشتم و در زمان قاجار به ایران سفر کرده‌اند و دکتر «هاشم رجب‌زاده»، استاد دانشگاه «ریوکوکوی» توکیو در دو دهه ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰، هشت سفرنامه از آثار ژاپنی‌هایی را که در دوره‌های قاجار یا پهلوی به ایران سفر کرده‌اند یا حتی مدتی در کشورمان اقامت داشته‌اند به فارسی برگردانده است.

این کتاب‌ها جلدهای خاصی دارند، ساده و یکنواخت و نام کتاب‌ها هم با فونتی قدیمی خبر از محتوای کتاب می‌دهند. شاید جلد این کتاب‌ها شبیه کتاب‌های درسی باشد و یا مجله‌های قدیمی، اما داستان‌ها و روایت‌های عجیبی در دل خود دارند.

 شاید معروف‌ترین آن «سفرنامه سوزوکی شین جوء سفر در فلات ایران» باشد.
این کتاب بخشی است از کتاب گسترده‌تر او با عنوان داستان سفر سراسری قارۀ آسیا که در شماره‌های سال‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۱۱ مجله جغرافیای طبیعی (به ژاپنی: چیگاکو زاشّی) چاپ شده است.

خواندن خلاصه‌ای از زندگی و سفرهای او نشان‌دهنده ماجراجویی وی در آن دوران است. آن موقع که هیچهایک و بک پکری در کار نبود، سالهایی که مسافران مسیرهای زیادی را باید با پای پیاده طی می‌کردند، کشتی‌ها و قطارها بسیار کندتر از حالا بودند و برقراری ارتباط با بومی‌های هر منطقه سخت‌تر از حالا بود.

سُوزوُکی شین‌جوء (متولّد روز ۴ دسامبر سال ۱۸۷۳میلادی است  که در روز ۱ نوامبر سال ۱۹۵۷ در هشتاد و چهار سالگی درگذشت) در «ساسایاما» در ایالت کیوتو زاده شد و هنگام روانه شدن به سفر دور و دشوار خود از غرب تا شرق آسیا در میانۀ سال ۱۹۰۵، بسیار جوان و حدوداً 32 سال سن داشت. او در مدرسه‌ای  بودائی در ژاپن تحصیل‌کرده بود و در نوجوانی روانۀ سفری به دور دنیا شده و به امریکا رسیده بود و سال‌ها در دفتر بنیاد بودائی در نیویورک مشغول به کار بود. بعد از ۸ سال اقامت در آمریکا، برای گشت‌وگذاری دیگر در جهان با کشتی عازم  ناپل در ایتالیا شد. پس از دیدنِ این شهر و رُم، در دنبالۀ سفرِ دریاییِ خود به «آتن» و از آنجا  به «ازمیر» آمد و سپس روانۀ «استانبول» شد. از این بندر با کشتی نفتکش به بندر باتومی در روسیه آن زمان رسید و به قصد سفر به ایران با قطار به باکو و از طریق دریای خزر به انزلی آمد و از آنجا به تهران آمد. بعد از تهران از راه سمنان، دامغان، شاهرود، سبزوار  نیشابور به مشهد  و از آنجا  به قائنات و بیرجند و سیستان رفت. او می‌خواست که از مشهد به افغانستان و بعد به پیشاور در هندوستان برود. اما اجازه سفر به افغانستان نیافت و به ناچار از راه بلوچستان به هند رفت. در این مسیر از«تربت‌حیدریه»، «قائنات» و «بیرجند» و «سیستان» و دیگر آبادی‌های میان دشت کویر و کویر لوت گذشت و وصف آن‌ها را نیز به شرح سفر ایران خود افزود. او بعد از این سفر سه سال را در به امریکای جنوبی سفر کرد.

در این کتاب با وی از ابتدای ورودش به ایران از شمال تا خروج او از شرق همراه خواهید شد.

در بخشی از این کتاب می‌خوانید:

«پیشکش گرفتن و مقام فروختن در یاران قضیه آشکاری است و کسی از آن خشمگین نمی‌شود و ایراد نمی‌گیرد. این شیوه و رویه در همه دستگاه‌های مملکتی جاری است اعطای نشان هم فقط یک راه کاسبی برای شاه است. وزرا و روسای پایین‌تر هم به شاه تأسی می‌کنند و از فرودستان خود پیشکش و درواقع پول توجیبی میگیرند.»

«در این مسیر خانه و مسکنی از مردم محلی نبود. و گیاه و درختی هم دیده نمی‌شد. کم‌کم چشم‌انداز آشنای ایران که ‏بیابان برهنه و تهی است نمودار می‌شد. با تفاوت یک روز راه، از سبزی و خرمی به کوه و زمین بی‌بوته و درخت رسیدم. ‏چندان که پنداری منظره‌ی چشم نواز دیروز خواب و خیالی بیش نبود. هیچ چیز برای خوردن پیدا نمی‌شد. و فنجانی آب ‏هم برای نوشیدن به سختی به دست می‌آمد. علاوه بر این، محلی‌ها که از خارجی‌ها بدشان می‌آمد بار‌ها، ندانستم چند بار، ‏از لبه‌ی بام و روی ایوان خانه‌ها به رویم آب دهان می‌انداختند. در جایی که از دکاندار محل یک فنجان چای خواستم، بیش ‏از دو برابر قیمت یا پنج شاهی با من حساب کرد. فنجان و بشقابی را که دستم به آن خورده بود از خانه بیرون می‌آوردند و ‏در جوی آب می‌شستند تا پاک شود. هرگز با ظرف‌های خودشان در هم نمی‌شستند.»

خرید نسخه چاپی

خرید نسخه الکترونیک


سفرنامه بعدی «سفرنامۀ ناکامورا نائوکیچی، مسافر فقیر ژاپنی در ایران» است:


ناکامورا نائوکیجی در میکاوا در شهر کنوننی تویوهاشی در ایالت آئیچی ژاپن زاده شد. در جوان‌سالی‌اش، در سال ۱۸۸۷، با اندیشه‌ی تأسیس آیادیهای ژاپنی نشین در آمریکا،همراه شد و شوق تلاش در این کار داشت. اما با توفیق نیافتن این طرح به کسب و کار خود پرداخت. در سال ۱۹۰۱ هنگامی که ۳۶ سال داشت ، روانه‌ی سفری به گرد جهان شد، و مدت ۵ سال و ۱۰ ماه سرزمین‌های شرق و غرب آسیا، اروپا، آفریقا، و آمریکای شمالی و جنوبی و نیوزیلند و استرالیا را درنوردید.پس از بازگشت به ژاپن شرح سفرها و جهانگردی خود را به یاری اوشی کاوا شونروء تحریر و در پنج جلد منتشر کرد .

سفرنامه‌ی ایران ناکامورا، در جلد سوم مجلدات پنج‌گانه‌ی سفرنامه‌ی او منتشر شده است

برای سیاحت ایران، ناکامورا در میان سفرش به دور دنیا در روز هفتم سپتامبر ۱۹۰۲ از بمبئی روانه شد و با راه‌آهن از طریق احمدآباد به کویته رسید و قصد داشت که از بلوچستان وارد ایران شود؛ اما معموران حکومت استعماری انگلیس به او اجازۀ سفر از این مسیر ندادند... و او به‌ناچار به کراچی رفت و از آنجا در یک سفر سه روزه خود را به بندر بوشهر رساند و از آنجا راه شیراز و اصفهان و بعد تهران شد. در سفر بازگشتش، از تهران با دلیجان به بندر انزلی رفت و از آنجا با کشتی پستی_مسافربری خود را به باکو رساند.

او داستان‌های جالبی دارد از سفرهای پیاده و چاپاری و منزل به منزلی که در ایران داشته. از اینکه خیلی از آبادی‌ها که می‌رسیده محلی‌ها فکر می‌کردند که هرکسی که خارجیِ است لابد حکیمه و از او درخواست دارو می‌کردند و انتظار تشخیص و بهبود بستگان بیمارشان را داشتند.

خرید نسخه چاپی

خرید نسخه الکترونیک

«سفرنامۀ ایران، مسافر ژاپنی در ماوراءالنهر ایران و قفقاز» کتاب دیگری از این دست است:

این کتاب، متن ترجمه شده «سفرنامه ایران»،‌ نوشته «ماساجی انیووه» به فارسی است. انیووه آخرین مسافر ژاپنی به ایران در دوره «میجی» (سال ۱۸۶۷_۱۹۱۲، عصر تجدد ژاپن) است که شرح سفر خود را در فرصت‌های دست داده به صورت نامه‌هایی نوشته و به توکیو فرستاده و سپس آن‌ها را در قالب سفرنامه تنظیم و منتشر کرده است. او در سفرنامه‌اش اشاره‌کرده که به قفقاز و ترکستان، مرو، بخارا، «کراسنوودسک» (بندری در ساحل شمالی دریای خزر)، بابلسر، تهران، ایروان، قزوین، زنجان، میانه، تبریز و... سفر کرده است. وی در هر یک از سفرهایش جغرافیا و پیشینه آثار تاریخی آن منطقه را به همراه آداب و عادات اقوام آن منطقه، مورد توجه قرار داده است.

«اینووه» در این سفر با مقام‌های مهم در سیاست‌ و حکومت، در مناطق مختلف مسیرش دیدار و گفتگو کرده و اطلاعات گسترده‌ای درباره اوضاع و احوال لشکری و نظامی مناطق بازدید شده و وضع راه‌ها، ارتباطات، صنایع، بازرگانی و مالی این مناطق کسب کرد. این همه نشان می‌دهد که این شرق‌شناس جوان، با هدف و برنامه‌ای معین و برای تهیه گزارشی ویژه به ماوراءالنهر، قفقاز و ایران سفر کرده است.

خرید نسخه الکترونیک

 

#خونه_بمونیم

۱۴ فروردین ۱۳۹۹