تیوال گردشگری | اخبار | به بهانه زادروز فردوسی و نزدیکی جشن سده
S3 : 14:48:23
به بهانه زادروز فردوسی و نزدیکی جشن سده | عکس

فردوسی در نوشته‌های خود به تاریخ اساطیری ایران اشاره کرده و قسمت‌های مهمی از این تاریخ را به زبانی ساده بازگو می‌کند. بسیاری گمان می‌کنند که کاخ‌ها قصرها و یا مناطقی که در این داستان‌ها آمده است در دنیای واقعی وجود ندارد و عده‌ای هم آرزو می‌کنند که کاش این داستان‌ها رنگ و بوی واقعیت داشتند تا علاوه بر مطالعه آنها، امکان بازدید از این مناطق نیز وجود می‌داشت. برخی مناطق و مکان‌های اشاره شده در شاهنامه در دنیای واقعی وجود دارند که در شاهنامه یا به صورت شکل واقعی خود یا با تغییراتی به آنها اشاره شده است. 

بر طبق اشعار فردوسی در شاهنامه، کیومرث اولین پادشاه ایران زمین بوده است. او شهر دماوند را ساخت و از مو و پشم حیوانات شروع به بافت لباس کرد. فرزند کیومرث سیامک نام داشت و در دوران کیومرث اهریمن، دشمنی سختی با او داشت. اهریمن فرزندان بسیار داشت و سپاهی گرد آورد و به جنگ با کیومرث شتافت. در این جنگ سیامک کشته شد. فرزند سیامک هوشنگ نام داشت که توانست دیوان را شکست داده و کیومرث را به تخت پادشاهی بازگرداند. روزی هوشنگ در کوهستان به همراه یاران خود بود که با ماری بزرگ روبرو شد و سنگی به سمت او پرتاب کرد. از برخورد این سنگ با سنگ دیگری آتش پدید آمد و و هوشنگ پنداشت که این آتش هدیه‌ای از طرف اهورامزدا بوده است. آتش را با خود به شهر برد و به خاطر کشف آتش جشنی برگزار کردند که به «جشن سده» معروف است.

جهاندار پیش جهان آفرین
نیایش همی کرد و خواند آفرین

که او را فروغی چنین هدیه داد
همین آتش آنگاه قبله نهاد

بگفتا فروغیست این ایزدی
پرستید باید اگر بخردی

شب آمد برافروخت آتش چو کوه
همان شاه در گرد او با گروه

یکی جشن کرد آن شب و باده خورد
سده نام آن جشن فرخنده کرد

برای ایرانیان دوره باستان سه آتش مهم وجود داشت: «آتش آذر فرنبغ»، « آتش آذر برزین مهر» و «آتش آذر گشنسب». آتش آذر گشنسب در آتشکده‌ای به همین نام  (آتشکده آذر گشنسب) در منطقه تخت سلیمان امروزی است که در زمان ساسانیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. همچنین در جایی دیگر در نبرد رستم با سپاه توران رستم به سپاهیانش می‌گوید:  

یکی سخت سوگند خوردم به ماه /  به آذرگشسب و به دیهیم و شاه

کیکاووس و کیخسرو نیز قبل از نبرد با افراسیاب به این مکان رفته و به نیایش پروردگار می‌پردازند:

بدو گفت ما هم چنین باد و اسب  / بتازیم تا خان آذرگشسب /  بپاشیم در پیش یزدان بپای /  مگر پاک یزدان بود رهنمای

آتشکده آذر گشنسب در منطقه تخت سلیمان نزدیکی شهرستان تکاب استان آذربایجان غربی قرار دارد.

۰۲ بهمن ۱۳۹۷