تیوال گردشگری | اخبار | خانه باغ اتحادیه بازمانده تاریخی خیابان لاله‌زار
S3 : 16:00:55
خانه باغ اتحادیه بازمانده تاریخی خیابان لاله‌زار | عکس

«خانه باغ اتحادیه» یا «خانه امین‌السلطان» عمارتی مربوط به دوران قاجار است که در مرکز تهران قرارگرفته‌است. این خانه تاریخی به عنوان تنها بازمانده از خیابان لاله‌زار قدیم و یکی از باارزش‌ترین معماری‌های دوره قاجار است. این خانه به دلیل موقعیت مکانی بین خیابان فردوسی و لاله‌زار تهران قدیم، محل رفت‌وآمدهای میهمانان خارجی آن زمان و محل نشست‌های سیاسی بوده است.

در این خانه بسیاری از تصمیمات مهم سیاسی آن دوران گرفته می‌شده‌است. مساحت این خانه باغ در زمان قاجار بیشتر از حال حاضر بوده و ساختمان‌های آن به مرور زمان تخریب شده‌است.این باغ در دوران صدراعظمی میرزا احمد خان اتابک میزبان دیدارهای سرنوشت سازی بوده‌است. بسیاری از شخصیت‌های انقلابی و سیاسی دوران مشروطه این خانه را پناهگاه خود می‌دانستند. ناصرالدین شاه قاجار نیز به این خانه رفت‌وآمد کرده و ملاقات‌های حساسی در این عمارت داشته‌است.

خانهٔ دایی جان ناپلئون

نوادگان امین‌السلطان در دوره‌های بعد، زمین پدری را تفکیک کردند و فروختند. سینما جهان، سینما شهرزاد، یک پارکینگ و یک مجتمع تجاری در بخشی از همین زمین‌ها ساخته شده‌است. رحیم اتحادیه نیز در سال ۱۲۹۵ شمسی این زمین را از وارثان امین‌السلطان خرید و با تفکیک آن به ۳۰ سهم، آن را میان فرزندان خود تقسیم کرد. این خانه در دهه ۵۰ لوکیشن سریال معروف «دایی جان ناپلئون» ساخته ناصر تقوایی بود و به همین نام نیز معروف شد. خانه دایی جان ناپلئون تنها قطعه بازمانده از باغ‌های لاله‌زار است.

خروج از فهرست آثار ملی و مزایده خانه

«خانه باغ اتحادیه» در ۱۲ تیرماه سال ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۲۰۵۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد اما بعد از مدت نه چندان کوتاهی به حکم دیوان عدالت اداری ایران این خانه به همراه خانه پدری پروین اعتصامی از فهرست آثار ملی خارج شده و در خطر تخریب قرار گرفتند. در بهمن ماه ۱۳۹۲، اعضای شورای شهر تهران به فوریت طرح الزام خرید و بازسازی این خانه تاریخی توسط شهرداری رای داده و خانه باغ اتحادیه در مهر ماه ۱۳۹۴ توسط سازمان زیباسازی شهر تهران به قیمت ۲۸ میلیارد تومان خریداری و باززنده سازی آن در دستور کار این سازمان قرار گرفت؛ نکته قابل توجه در تملک خانه توسط شهرداری در این است که ورثه به هیچ کدام از خریداران خانه اعتمادی نداشتند تا نکند خانه تخریب شود اما در نهایت مدیریت شهری توانست این اطمینان خاطر را به ۱۵۰ ورثه بدهد که این خانه بازسازی و نگهداری خواهد شد.

این خانه تاریخی که خانواده اتحادیه در آن زندگی می‌کردند؛ دارای ۳۵۰۰ متر بنای مسقف است که 4 امارت و۳ حیاط که شامل حوضخانه و حمام است و متشکل از ۸ حوض ، ۶ آب انبار قدیمی و مجموعه ای از شبکه های آبرسانی تاریخی است.

این خانه در مهر ماه ۱۳۹۴ توسط سازمان زیباسازی شهر تهران به قیمت ۲۸ میلیارد تومان خریداری و جز دارایی‌های شهرداری تهران شد و قرار شد کار مرمت آن شروع شود.

بازسازی خانه

ابنیه های موجود در محوطه خانه تاریخی اتحادیه متشکل از معماری دوره قاجار، پهلوی اول و دوم است، این مجموعه دارای دو در ورودی است که یک ورودی از خیابان لاله زار و یک ورودی از خیابان فردوسی است و همه این ویژگی های منحصر به فرد این خانه است. ده تیم کارشناس تاریخی ضمن پژوهش بر روی ابنیه های تاریخی موجود در خانه اتحادیه در ابتدا عملیات استحکام بخشی تمامی بناها را انجام داده و در قدم اول که شامل استحکام بخشی زیربنای ساختمان بود از جدیدترین متد علمی روز دنیا با حفظ فضای تاریخی استفاده کرد.در گام نخست مرمت و باز زنده سازی تنها بادگیر مجموعه خانه تاریخی اتحادیه در فروردین ماه ۹۶ صورت گرفت.

سردر آجری، زیباترین بخش خانه اتحادیه

مهمترین و زیباترین بخش خانه سر در آجری آن _ ورودی از سمت خیابان لاله زار _ است، قرنیز زیبایی در بخش فوقانی سر در و ستون توکار نیم گرد در دو طرف ورودی، همراه با پیش کرده تزیینی با استفاده از آجر تراش دار در دور تا دور قوس بالای در، نقش سمت ورودی با نقش آجر کاری حصیری جفت جفت، قاب مربوطه به اسماء جلاله، قوس مغولی برگشته در محل چراغ دان با نقوش اسلیمی که دو اژدها را نشان می دهد و… از تزئینات جالب توجه خانه و باغ اتحادیه هستند، علاوه بر آن قوس در ورودی نیز به چشم می خورد این قوس بسیار شکیل و همانند قوس های هندی و مغولی است با این تفاوت که انعطاف آن کمتر از حد معمول قوس های هندی و مغولی است. این سر در زیبا کار استادکاران آجرکار نیشابوری است.

۰۴ دی ۱۳۹۸