همه آنچه می خواهید درباره نشان های افتخار فرانسه بدانید

اهدای نشان شوالیه به گروهی از چهره های فرهنگی کشورمان در شرایطی منجر به شکل گیری نقدهای فراوانی شده که درباره اصل نشان شوالیه و موقعیت این نشان، مباحث فراوانی مطرح است که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته و مهم ترین پرسش اینکه اساسا جایگاه این نشان کجاست و آیا بالاترین نشان کشور فرانسه محسوب می شود؟

«نشان ملی لژیون افتخار» (Ordre national de la Légion d honneur) در سال ۱۸۰۲ میلادی توسط ناپلئون یکم یا «ناپلئون بناپارت» (Napoléon Bonaparte) پایه گذاری شد و با گذشت بیش از دو قرن و با وجود فرازونشیب های فراوان در تاریخ فرانسه، همچنان پابرجای مانده تا به واسطه همین قدمت از اهمیت ویژه یی برخوردار شود، ولی این نشان از همان ابتدا با سلسه مراتبی همراه شد و در واقع نشان افتخار کشور فرانسه در یک رده خلاصه نمی شود. نشان شوالیه بر سینه بیش از ٧٥٠٠٠ نفر جای گرفته است، این نشان از همان زمان با پنج رده همراه بوده است.

رده نخست و ارزشمند ترین نشان کشور فرانسه، «صلیب بزرگ» (Grand-croix)بوده که تاکنون عده محدودی این نشان را دریافت کرده اند و منابع مختلف از اهدای ۶۷ تا ۷۵ نشان صلیب بزرگ سخن به میان می آورند. این رده از مدال از لحاظ ظاهری نیز بسیار ظریف تر است و همین تفاوت در ساختار و پردازش در سایر مدال ها نیز نمایان است.

رده دوم این نشان، «فرمانده ارشد» (Grands officiers) است که باز هم نسبتا به گروه محدودی داده شده و برخی از آمار ها تعداد دریافت کنندگانش را در این دوران طولانی ۳۱۴ نفر اعلام کرده است. این نشان به تمامی پادشاهان و روسای جمهور فرانسه از شخص ناپلئون بناپارت تا سارکوزی و اورلاند بلااستثنا اهدا شده است.

درجه سوم «افسر ارشد یا کماندور» ( Commandeurs) است که در قالب گردن آویز طراحی شده و اهدا می شود. این نشان به صورت وسیع تری اهدا می شود و به بیش از ۳۰۰۰ نفر موفق به دریافت این نشان شده اند اما در خصوص اهدای این نشان نیز ملاحظاتی در نظر گرفته شده و به همین دلیل، محدوده مشخصی در این زمینه وجود دارد، گروه محدودی در سال های اخیر دریافت کرده اند که عباس کیارستمی نیز یکی از آنهاست.

درجه چهارم، نشان «اوفیسیه یا افسر» (Officiers) است که به بیش از ۱۷۰۰۰ نفر در سراسر جهان اهدا شده و اهدایش مرسوم تر است. ظاهرا نشانی که اصغر فرهادی، کارگردان برجسته ایران و برنده تنها جایزه اسکار سینمای ایران در سال ۹۲ دریافت کرد، از همین نوع بود.

درجه پنجم نیز نشان «شوالیه» (Chevaliers) است که کثرت اهدایش از سایر مدال ها به مراتب بیشتر است.

شوالیه تاکنون به بیش از ۷۵۰۰۰ نفر اهدا شده و از گروهی از ستاره های هالیوود تا نوازندگان سبک های مختلف موسیقی در کشورهای مختلف این نشان را دریافت کرده اند که البته بخش وسیعی از دریافت کنندگان این نشان ها به نیم قرن اخیر تعلق دارند. کشور فرانسه از مقطعی تصمیم گرفت تا دامنه اهدای این مدال ها را در دیگر کشور ها توسعه بدهد و به همین دلیل سه درجه «افسر ارشد یا کماندور» (Commandeurs)، «اوفیسیه یا افسر» (Officiers) و «شوالیه» (Chevaliers) را به طور ویژه و وسیع به چهره های شاخص و مطرح در سطح جهان اهدا کرد و تمرکز اصلی در این زمینه نیز بر چهره های علمی و فرهنگی قرار گرفت. این نشان ها از سال ۱۹۵۷ میلادی توسط وزارت فرهنگ در قالب نشان هنر و ادب شکل گرفته و در رشته های مختلف هنری از سراسر جهان با امضای وزیر فرهنگ فرانسه اعطا شده، بخشی از دیپلماسی فرهنگی کشور فرانسه نیز تلقی می شود و در واقع فرانسوی ها بدین شکل یک پیوند دوستی میان بخشی از طبقه فرهیخته دیگر ملل و کشور فرانسه ایجاد می کنند: رویکردی که باید در دیپلماسی فرهنگی کشورمان نیز مشاهده می شد. از نشان های تاریخی که متفاوت با نشان های امروزی ساخته شده و در موزه ملی فرانسه قرار دارد. در این میان با توجه به آنکه نشان شوالیه با کثرت بیشتری در ایران و دیگر کشور ها اهدا شد، همه این نشان های اهدا شده با عنوان نشان شوالیه شناخته می شوند، حال آنکه نشان های ویژه تر از نشان شوالیه نیز وجود دارد. نشان شوالیه همچون هر نشان ملی دیگری در دوره یی با حقوق مشخص همراه بوده: اما در این دوران دیگر ارزش مادی سمبلیکی برایش تعیین شده که طبیعتا با توجه به سبلیک بودن این ارزش گذاری مشمول دریافت ماهیانه نمی شود، ولی در عین حال به نظر می رسد از تاثیرگذاری عمیق فرهنگی برخوردار است.

منبع: تابناک