کودتای ۲۸ مرداد، کودتایی است که با طرح و حمایت مالی و اجرایی سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا (اس‌آی‌اس) و آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و با همراهی ارتش شاهنشاهی ایران، بر ضد دولت دکتر محمد مصدق در ۲۹ مرداد ۱۳۳۲ به وقوع پیوست. در آمریکا از آن به نام عملیات آژاکس نیز یاد می‌شود.

محمد مصدق نخست‌وزیر ایران در سال ۱۳۳۰ کودتای ۲۸ مرداد از بحث برانگیزترین وقایع تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌رود و صف‌بندی‌های سیاسی جدی میان طیف‌های مختلف درباره آن وجود دارد.

طرفداران محمدرضا پهلوی، نخست‌وزیر وقت را به نقض قانون اساسی مشروطه متهم و از برکناری او توسط شاه با همراهی ارتش دفاع می‌کنند و در این راه ادعا می‌کنند که دولت‌های خارجی نقشی داشته‌اند و این کودتا را «قیام و رستاخیز ملی» می‌نامند!