۱ ساعت پیش
حضور بوشنر در کنار فرانتس، بهعنوان خالق و شاهد رنج مخلوقش، او را در جایگاه ناظری قرار میدهد که سرنوشتی را خود آفریده، اما قادر به تغییر آن نیست...نهتنها شاهد رنج فرانتس است بلکه در لحظاتی همزمان با او گرفتار عذاب میشود. انگار که خالق نیز از رنج مخلوق خود در امان نیست.
نمایش به یکی از پرسشهای فلسفی نزدیک میشود: اگر خالقی جهان را آفریده است، نسبت او با رنج موجوداتش چیست؟ آیا انسان قربانی تقدیر است یا قربانی جهانی که انسانهای دیگر ساختهاند؟
رنج فرانتس را میتوان از دو منظر متفاوت دید: در نگاه تقدیرگرایانه، رنج بخشی از سرشت و وضعیت وجودی انسان است اما در نگاه اجتماعی، رنج محصول ساختارهای ناعادلانهای است که انسانها ساختهاند و میتوانند تغییر دهند.
بنظرم تراژدی اصلی نمایش در همین ابهام نهفته است: انسان در جهانی متولد میشود که خودش آن را انتخاب نکرده، اما ناگزیر باید پیامدهای آن را زندگی کند.