امشب بار دیگر به تماشای نمایش «اسب نورد» نشستم؛ اجرایی که نخستین بار در تیرماه و در سالن قشقایی تجربه کرده بودم و این بار با نگاهی دقیق‌تر و انتظاری متفاوت به تماشای دور دوم آن رفتم.پیش از ورود به سالن، در گفت‌وگویی کوتاه با خانم مهدی‌زاده، همسر مهدی کوشکی، ایشان نیز از پخته‌تر شدن اجرای جدید نسبت به اجرای نخست صحبت کردند؛ نکته‌ای که پس از تماشای نمایش، برایم قابل تأمل بود. به‌نظر می‌رسید تجربه اجراهای گذشته به شکل‌گیری انسجام بیشتر در بازی‌ها و تسلط بهتر بر ریتم و فضای نمایشی کمک کرده است👌.البته نمایش با حدود ده دقیقه تأخیر آغاز شد😏 و سرمای داخل سالن نیز تا اندازه‌ای از شرایط مطلوب تماشای اثر می‌کاست😑؛ اما با شروع اجرا، به‌تدریج تمام توجه من به جهان شکل‌گرفته روی صحنه معطوف شد.جهان شخصیت‌ها؛ روایت دو انسان در محاصره گذشته«اسب نورد» اثری است که در بستر یک رابطه خانوادگی، به سراغ زخم‌های عمیق انسانی می‌رود. روایت خواهر و برادری که زندگی‌شان زیر سایه پدری مستبد، مردسالار و بی‌رحم شکل گرفته و گذشته‌ای سنگین، مناسبات و سرنوشت آن‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.در این اثر، خشونت صرفاً یک رفتار فردی نیست؛ بلکه به نیرویی تبدیل می‌شود که بر هویت، روابط انسانی و انتخاب‌های شخصیت‌ها سایه می‌اندازد👌. تبعیض، سرکوب، انتقام و مناسبات قدرت از جمله مفاهیمی هستند که در لایه‌های مختلف روایت حضور دارند.آنچه برایم جالب بود، نحوه مواجهه دو شخصیت اصلی با این جهان آسیب‌دیده است. خواهر و برادر هرکدام از زاویه‌ای متفاوت با گذشته و واقعیت تلخ زندگی خود روبه‌رو می‌شوند.
مهدی کوشکی؛ بازیگری با تسلط بر جزئیات و تنش درونی یکی از مهم‌ترین نقاط قوت «اسب نورد» برای من بود بازیگری که در این اثر علاوه بر ایفای نقش اصلی، نویسندگی نمایشنامه را نیز بر عهده دارد.این هم‌زمانی نویسندگی و بازیگری، امکان شناخت عمیق‌تری از جهان متن و موقعیت شخصیت را برای او فراهم کرده است👌. به‌نظر می‌رسد کوشکی به‌خوبی با لایه‌های روانی شخصیت خود آشناست و می‌داند چگونه این پیچیدگی‌ها را به زبان بدن، بیان و رفتار صحنه‌ای تبدیل کند.کوشکی در اجرای خود تلاش می‌کند این تنش‌های درونی را از طریق تغییرات لحن، مکث‌ها، نگاه‌ها و واکنش‌های بدنی منتقل کند. برای من، یکی از ویژگی‌های قابل توجه بازی ... دیدن ادامه ›› او همین توانایی در ایجاد فاصله میان آنچه شخصیت بر زبان می‌آورد و آنچه در درونش جریان دارد بود.او به‌خوبی از ظرفیت سکوت و مکث استفاده می‌کند و اجازه می‌دهد بخشی از احساسات شخصیت در ذهن مخاطب شکل بگیرد. این شیوه بازی، به‌خصوص در اثری با چنین فضای روان‌شناختی، اهمیت زیادی دارد.در اجرای دوم، احساس کردم بازی او از انسجام و کنترل بیشتری برخوردار است؛ گویی ارتباط دقیق‌تری میان ریتم درونی شخصیت و ریتم بیرونی اجرا شکل گرفته است.عاطفه کوشکی نیز از عناصر مهم و تأثیرگذار اجرای «اسب نورد» است.شخصیت خواهر در این نمایش، در دل مناسبات پیچیده خانوادگی و در مواجهه با گذشته‌ای آسیب‌زا قرار دارد.بازی عاطفه کوشکی از این جهت برایم قابل توجه بود که توانست در کنار فضای پرتنش نمایش، هویت مستقلی برای شخصیت خود ایجاد کند👌. کیفیت نگاه، سکوت، حالات چهره و واکنش‌های او در برابر موقعیت‌های مختلف، به شخصیت بُعد عاطفی می‌بخشد.به‌ویژه در چنین نمایشی که بخش مهمی از بار معنایی آن بر دوش رابطه دو شخصیت است، هماهنگی بازیگران و توانایی آن‌ها در شنیدن و دریافت کنش یکدیگر اهمیت فراوانی دارد.عاطفه کوشکی در این اجرا توانسته است در برابر انرژی و جنس بازی مهدی کوشکی، حضوری متناسب و اثرگذار داشته باشد.تقابل این دو شخصیت، صرفاً تقابل دو بازیگر روی صحنه نیست؛ بلکه مواجهه دو انسان با گذشته‌ای مشترک و زخم‌هایی است که هرکدام به شکلی متفاوت با آن‌ها زندگی می‌کنند.به نظرم ارزش بازی او را باید در همین توانایی جست‌وجو کرد؛ اینکه بتواند در کنار بازیگر مقابل، شخصیت خود را حفظ کند و در عین حال به شکل‌گیری فضای مشترک و پرتنش نمایش کمک کند.هستی حسینی کارگردانی که در فضای حرفه‌ای تئاتر تجربه و شناخت قابل توجهی دارد و در«اسب نورد» نیز نگاه اجرایی خود را بر پایه فرم مینیمال و تمرکز بر بازیگران بنا کرده است.به‌نظر من انتخاب رویکرد مینیمالیستی برای اثری با چنین مضامین سنگین روان‌شناختی و خانوادگی، انتخاب قابل تأملی است.نکته مهم در کارگردانی حسینی، تلاش برای ایجاد پیوند میان فضای واقع‌گرایانه و تصاویر سوررئال است. این دوگانگی می‌تواند به مخاطب اجازه دهد مرز میان واقعیت بیرونی و جهان ذهنی شخصیت‌ها را بارها مورد پرسش قرار دهد.در چنین ساختاری، کارگردان باید مراقب باشد که روایت از انسجام خود فاصله نگیرد و تصاویر ذهنی در خدمت جهان دراماتیک باقی بمانند.آنچه برای من اهمیت داشت، توجه به بازیگر به‌عنوان مرکز ثقل اجرا بود. به‌نظر می‌رسید عناصر صحنه‌ای قرار نیست جایگزین بازی شوند، بلکه باید بستری برای دیده شدن بهتر کنش‌ها و روابط شخصیت‌ها فراهم کنند.طراحی صحنه؛ سادگی به‌جای ازدحام بصری دکور صحنه طراحی ساده‌ای داشت؛ اما این سادگی را می‌توان در چارچوب نگاه مینیمالیستی کارگردان ارزیابی کرد.در این اجرا، صحنه با حجم زیادی از وسایل و جزئیات پر نشده بود و همین مسئله باعث می‌شد تمرکز مخاطب بیشتر بر حضور دو بازیگر و رابطه میان آن‌ها قرار بگیرد.در واقع، طراحی صحنه به‌جای ارائه یک فضای کاملاً توضیحی و واقع‌گرا، امکان شکل‌گیری فضای ذهنی را برای تماشاگر فراهم می‌کرد.این شیوه زمانی موفق عمل می‌کند که حرکت بازیگران، فاصله‌گذاری‌ها و میزانسن بتوانند جای خالی جزئیات فیزیکی را پر کنند. در «اسب نورد»، سادگی دکور با ماهیت روان‌شناختی اثر هم‌خوانی داشت و به ایجاد فضایی خلوت اما پرتنش کمک می‌کرد.نورپردازی؛ آبیِ سرد در خدمت اتمسفر نمایش یکی از عناصر بصری که در تماشای امشب توجه مرا به خود جلب کرد، نورپردازی و به‌خصوص استفاده از طیف آبی بود.رنگ آبی در فضای صحنه، نوعی سردی و فاصله عاطفی ایجاد می‌کرد؛ کیفیتی که با جهان تلخ و آسیب‌دیده شخصیت‌ها تناسب داشت.نورپردازی در چنین اجرایی صرفاً وظیفه روشن کردن صحنه را بر عهده ندارد، بلکه در خلق اتمسفر، شکل دادن به تصاویر و هدایت نگاه مخاطب نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.ترکیب نور آبی با لباس‌های تیره بازیگران و پس‌زمینه ساده صحنه، تصویری یکپارچه و تا حدی وهم‌آلود ایجاد کرده بود. همچنین سایه‌ها و اختلاف شدت نور، به برجسته شدن حضور فیزیکی بازیگران کمک می‌کرد.در این میان باید به نقش طراحی نور در شکل‌گیری فضای بصری نمایش اشاره کرد؛ طراحی‌ای که در کنار سایر عناصر اجرایی، به ایجاد جهان سرد و ذهنی اثر کمک می‌کرد.اجرای دوم؛ تجربه‌ای پخته‌تربرای من که اجرای نخست را در تیرماه دیده بودم، تماشای دوباره «اسب نورد» فرصتی برای مقایسه دو تجربه بود.در اجرای امشب، احساس کردم ارتباط میان بازیگران، ریتم روایت و فضای کلی اجرا به انسجام بیشتری رسیده است. البته این برداشت شخصی من از دو نوبت تماشای نمایش است، اما به‌نظرم تجربه اجراهای گذشته می‌تواند به بازیگران کمک کند تا با اطمینان و شناخت بیشتری در موقعیت‌های نمایشی قرار بگیرند.در پایان اجرا، فرصتی دست داد تا با مهدی کوشکی گفت‌وگو کنم و رضایت و حس خوبم را از تجربه تماشای اجرای قبلی و اجرای امشب با ایشان در میان بگذارم.همچنین یادی کردیم از نخستین نمایشی که از ایشان دیده بودم؛ «هفتمین جان سگ» در اسفندماه ۱۳۹۷.مرور این فاصله زمانی و یادآوری آن تجربه نخست، برایم حس خوشایندی داشت.در پایان«اسب نورد» برای من نمایشی درباره زخم‌های پنهان انسان، خشونت ریشه‌دار در مناسبات خانوادگی و تأثیر گذشته بر سرنوشت آدم‌هاست.

بنابراین امتیازم به این نمایش در تیوال⭐⭐⭐⭐⭐ثبت شد.

🔶️پ.ن:این عکس را بعد از پایان اجرا گرفتم و از آقای کوشکی اجازه گرفتم که در تیوالم منتشر کنم.


ساعت ۲:۰۵ دقیقه بامداد روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ در یک دم صبحیِ سرد پاییزی....