نیرنگبازها؛ روایتی از مرام، رفاقت و تناقضهای انسانی
از همان نخستین لحظات اجرا، درگیر جهان نمایشی «نیرنگ
بازها» شدم؛ اثری که از آغاز تا فرجام، با اتکا به مؤلفههای سنتی و تاریخی، مخاطب را به دل روایتی از لوطیگری، شجاعت، مرام و معرفت رفیقانه میبرد. نمایشی با رگههایی از طنز تلخ که بهجای عاطفهگرایی و برانگیختن همدلی تصنعی، بر واقعگرایی و عریانسازی مناسبات انسانی ... دیدن ادامه ›› تکیه دارد.
نکته قابل تأمل در این اجرا، فقدان سیمپاتیِ متعارف میان مخاطب و شخصیتهاست؛ انتخابی که اتفاقاً به یکی از امتیازهای دراماتیک اثر تبدیل میشود. تماشاگر نه با شخصیتپردازیهای احساسبرانگیز و قهرمانسازیهای مرسوم، بلکه با کاراکترهایی مواجه است که باید از خلال کنش، واکنش، لحن
و کیفیت حضورشان در صحنه شناخته شوند. همین فاصلهگذاری عاطفی، مجال مناسبی برای تمرکز بر ظرایف بازیگری و پیگیری سیر تحول شخصیتها فراهم میآورد.
گروه بازیگران، متشکل از چهرههایی است که هر یک از وزنههای قابل اعتنای تئاتر و سینمای امروز ما به شمار میروند.
خاق استواری، اگرچه مجال حضورش چندان طولانی نیست، اما در همان فرصت محدود، از ظرفیت نفوذ و ماندگاری خود بر ذهن مخاطب پرده برمیدارد؛ حضوری موجز اما اثرگذار.
وحید نفر با آمادگی و تسلطی تحسینبرانگیز، بهسرعت از لایهای شخصیتی به لایه دیگر عبور میکند. انعطاف در بیان، تغییرات کنترلشده در رفتار و توانایی جابهجایی میان وجوه متفاوت کاراکتر، بازی او را به یکی از نقاط قوت اجرا بدل کرده است.
نادر فلاح، بار دیگر در ترسیم شخصیتهایی که تلخی، ضعف، ریا و نوعی تناقض درونی با شمایل بیرونیشان گره خورده، درخشان ظاهر میشود. او با تسلطی کمنظیر بر جزئیات رفتاری و فیزیک نقش،
چنان در کالبد شخصیت حلول میکند که گویی مرز میان بازیگر و پرسوناژ از میان برداشته شده است. در ابتدای اجرا، تداعیهایی از شخصیت آقا مجید ظروفچی در ذهنم شکل گرفت؛ اما بهتدریج، کاراکتر هویت مستقل خود را پیدا کرد و به شمایلی مختص به جهان بازی نادر فلاح رسید؛ شخصیتی نامتعارف، بیمنطق و در مرز جنون.
مجید رحمتی را نیز نمیتوان از قلم انداخت. او از همان ورود، حضوری مقتدر و مسلط دارد؛ با بازیای پرانرژی، حسابشده و متکی بر شناخت درست از مختصات نقش. کیفیت اجرایش در طول نمایش افت نمیکند و بهخوبی در حافظه تماشاگر باقی میماند.
در بخشهای فنی، نورپردازی چندان واجد تشخص و برجستگی نیست و میتوانست در خدمت فضاسازی و تأکید بر نقاط عطف دراماتیک، کارکرد مؤثرتری داشته باشد. دکور، با وجود سادگی، متناسب با جهان اثر طراحی شده و از کفایت بصری لازم برخوردار است.
اما طراحی لباس از جمله بخشهایی است که بهدرستی در خدمت شخصیتپردازی قرار گرفته است. پوشش کاراکترها نه عنصری منفک از بازی، بلکه امتدادی از هویت، منش و زیست نمایشی آنهاست. لباسها چنان با شمایل و فیزیک پرسوناژها درآمیختهاند که گویی جزئی جداییناپذیر از وجودشان هستند؛ نه با اغراق در جزئیات، نه ب
ا کمگویی بصری، بلکه دقیقاً به اندازه و متناسب با جهان اثر.
موسیقی
لول کارا بسیار بالا تر برد برای یک بیننده شاید ساز و ضرب معمول و جذاب بود اما موسیقی از وادی تکرار جدا شد با تم سنت سبکی متفاوت خالقش را به رخ کشید، دست مریزاد از این تیم حرفه اییکه به چشم دیدیم نتیجه مقبول و دلپذیر را.
در مجموع، «نیرنگبازها» از آن دست اجراهایی است که ارزش دیدن دارند؛ اثری شریف، قابل تأمل و برخوردار از لحظاتی درخشان در بازیگری و شخصیتپردازی. نمایشی که بیآنکه برای جلب ترحم یا همدلی مخاطب دست به دامان احساسات شود، او را با جهانی از تناقضها، رفاقتها و مناسبات انسانی روبهرو میکند.
بیتردید تماشای این اثر را توصیه میکنم؛ چراکه برخی اجراها صرفاً روی صحنه میروند، اما برخی دیگر، پس از فرود آمدن پرده نیز در ذهن تماشاگر به حیات خود ادامه میدهند. «نیرنگبازها» برای من از دسته دوم بود.
نیرنگبازها؛ روایتی از مرام، رفاقت و تناقضهای انسانی
از همان نخستین لحظات اجرا، درگیر جهان نمایشی «نیرنگ
بازها» شدم؛ اثری که از آغاز تا فرجام، با اتکا به مؤلفههای سنتی و تاریخی، مخاطب ...
سلام و سپاس خانم ظهیری از وقتی که برای نوشتن این یادداشت گذاشتید. خواندن چنین تحلیلی که با دقت در جزئیات بازیگری و وجوه فنی نوشته شده حقیقتا برای گروه ما غنیمت است. نکتهای که دربارهٔ فاصلهگذاری عاطفی و فقدان سیمپاتی متعارف نوشتید دقیقاً همان انتخابی است که در متن و کارگردانی بر آن اصرار ورزیدیم. خوشحالیم که این انتخاب از جانب شما دیده شده. دربارهٔ نورپردازی نقدتان را میپذیریم. توضیح اینکه متاسفانه محدودیتهای سالن سمندریان از نظر دو اجرایی بودن تعداد بسیار اندکی پرژکتور(سرجمع 15 پرژکتور) در اختیارمان گذاشت که به نظرم آقای رضوانی با نهایت وسواس و خلاقیت کار کم نظیری انجام دادند. با اینحال در فرصتهایی که برای بازنگری در پیش داریم این موضوع را حتما مدنظر قرار خواهیم داد. ممنون که در طراحی لباس و موسیقی به نکات برجسته و ظریفی اشاره داشتید. از خواندن متن مشروح، دقیق و روان و جزئی نگرانه شما سر ذوق آمدم. این توجه، بهترین پاداش گروه ماست. ارادتمند
نیرنگبازها؛ روایتی از مرام، رفاقت و تناقضهای انسانی
از همان نخستین لحظات اجرا، درگیر جهان نمایشی «نیرنگ
بازها» شدم؛ اثری که از آغاز تا فرجام، با اتکا به مؤلفههای سنتی و تاریخی، مخاطب ...
سلام و درود ممنون از وقتی که گذاشتین و تحلیلتون
انصافا هم همه بازیگرهای کار بینظیرن
اما من و آقای عدل پرور رو از قلم انداختین با توجه به توضیحات موشکافانه خودتون
فقط میخوام دلیلش رو بدونم
بازی ما اصلا به چشمتون نیومد؟ یا خوب نبود؟
سلام و سپاس خانم ظهیری از وقتی که برای نوشتن این یادداشت گذاشتید. خواندن چنین تحلیلی که با دقت در جزئیات بازیگری و وجوه فنی نوشته شده حقیقتا برای گروه ما غنیمت است. نکتهای که دربارهٔ فاصلهگذاری ...
فکر میکنم بخشی از موضوع برمیگرده به تصور مخاطب تئاتر کشور ما از نورپردازی ...
شخصا در پروژه های مختلفی که افتخار حضور داشتم هر تئاتری که صحنه رو غرق در رنگ ها و بازی های نوری کردم جایزه گرفتم و عامه مخاطب ها یا داوران جشنواره ها نوشتن نورپردازی خوبی داشت یا کامنت دادن که وای عالی و فلان بود...
(اما من به نور به این شکل نگاه نمیکنم و اگه انجام دادم باید اعتراف کنم علتش جوانی و جاه طلبی بوده یا به خواسته کارگردان...)
....
همین ... دیدن ادامه ›› کاربر گرامی سایت تیوال اگر در تمرین روی صندلی نشسته بود و با نور مهتابی های سالن یا به اصطلاح همان نور کار مجموعه تئاتر ایرانشهر اجرا را تماشا میکرد شاید چنین و چنان تحت تاثیر ابعاد مختلف که در نوشته خودشان بیان نمودن قرار نمیگرفتن ...پس این روشنایی نیرنگ باز کارکردی ناخودآگاه داشته در ذهن بصری ایشان که متوجهش نشدن...
و با این فضاسازی ساده به ناخودآگاه شون کمک شده اجرارو دچار بشن و اون بخش هایی که دوست داشتن باورپذیر بشه و لحظات و بازی و اجرارو بپذیرند.
...
در مجموع درسته محدودیت های سالن به علت دو اجرایی بودن باعث شده که تنها با ۱۴ پروژکتور این نمایش نورپردازی بشه اما من میتونم بگم این درسی اجباری هست که تئاتر ایران مارو سمت خودش هدایت کرده.
تولید و ساخت در محدودیت...
که باعث سادگی در بازدهی بصری میشه ...
جالب هست خیلی ها هم به همین نور بی چیز کامنت های مثبت دادن که پایین تر موجوده و از خبرگذاری تئاتر تایمز با من تماس گرفتن و گفتن ما نوشته ای مفصل برای نورپردازی نمایش نیرنگ بازها آماده کردیم ... و به شدت جذب نورپردازی شما شدیم 😐
که به زودی در صفحه شون کارش خواهند کرد...
نمیدونم شاید برداشت ها و سواد و سلیقه مخاطب ها متفاوت هست ...
ماه قبل نمایش شوری رو با ۷ عدد پروژکتور در اوج محدودیت طراحی کردم و چقدر کامنت مثبت در تیوال داشت این ها شاید برمیگرده به نگاه متفاوت مخاطب ها و آگاهی های متفاوتشان از ابعاد بصری تئاتر...
برداشت خودم از تجربه هایی که در ایران داشتم و در خارج از ایران اینو ایجاد کرده که اووِر لایت و اووِر اکت و کلا اووِر آرت در ایران جواب میده ..
مخاطب ایرانی تصور داره که اثر باید کاتارسیس بیشتری براش ایجاد کنه یا هیجانات شو بیشتر برانگیزه
من به این میگم شهربازی و مهمونی که اعتراف کردم خودم هم گاهی ازش سود و سواستفاده بردم و به به چه چه شنیدم ...
به لطف مدیریت کوتاه آقای کوروش سلیمانی در تئاتر شهر، سالن های تئاترشهر تک اجرا شدن و امکانات بین دو گروه دیگر تقسیم نمیشود ...
از همین بابت این روز ها که در تئاتر شهر نمایشی به نام خسرو پرویز را طراحی نور کردم همه امکانات سالن چهارسو تئاتر شهر در اختیارم قرار گرفت و من هم به خواسته کارگردان شهری از بازی های نوری و رنگی راه انداختم و چقدر مخاطب ها به نورپردازی کامنت هیجان زده دادن و خودم به این موضوع اینطوری هستم 😐
چون دارم میفهمم سلیقه مخاطب از ریشه هنر کشورمون که زیبایی و سادگی هست دور شده ... و به سمت پیچیدگی پیش رفته.
...
در پایان نظر من اینه که برای نشون دادن تاریخ ظلم و مردم همیشه تحت فشار استبداد حاکمان ایران بر خلاف نمایش های سفارشی و بیگ پروداکشنی که این مدت روی صحنه دیدیم میشه از طراحی های آنچنانی و پر زرق و برق دوری کرد تا حقیقت پشت بازی پنهان نشود.
سلام و درود ممنون از وقتی که گذاشتین و تحلیلتون
انصافا هم همه بازیگرهای کار بینظیرن
اما من و آقای عدل پرور رو از قلم انداختین با توجه به توضیحات موشکافانه خودتون
فقط میخوام دلیلش رو بدونم
بازی ...
پانتهآ جانم. حقیقتا بازی بینظیر داشتی و از ثانیه اول تا لحظهی آخر یک ذره از انرژی و تسلط شما کم نشد. فقط کاش آخر کار شما برای تماشاگران حرف بزنید و همانگونه که یک زن سرسخت مثل «زینب» رهبری میکند. بخش تشکر و دعوت تماشاگران به نوشتن نقد و نظر را بگویی. بیشک موثر است