​«قصه‌های زی‌زی‌گولو» کتاب شد

محمدکاظم اخوان، نویسنده مجموعه 10 جلدی «قصه‌های زی‌زی‌گولو» که به تازگی منتشر شده، معتقد است معمولا سینما و تصویر، مخصوصا تلویزیون، در برگرداندن کتاب به فیلم و مجموعه‌های تلویزیونی ناتوان است و نمی‌تواند در نمایش بیرونی آن موفق باشد.

محمدکاظم اخوان در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره مجموعه 10 جلدی «قصه‌های زی‌زی‌گولو» که به تازگی از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شده است، گفت: همانطور که می‌دانید «قصه‌های زی‌زی‌گولو» مجموعه تلویزیونی بود تحت عنوان «قصه‌های تا به‌ تا» که حدود 20 سال پیش از تلویزیون پخش شد و در زمان خودش با استقبال خوبی روبه‌رو شد. بعد از پخش این مجموعه از صدا و سیما تعدادی ناشر به من پیشنهاد دادند که قصه‌های این مجموعه تلویزیونی را در قالب داستان و کتاب بنویسم تا منتشر شود که بنابر دلایلی به نتیجه نرسید. تا اینکه در نمایشگاه کتاب سال 1393 در دیداری که با مصطفی رحماندوست، مسئول بخش کودک و نوجوان انتشارات امیرکبیر داشتم تصمیم گرفتیم این مجموعه به شکل قصه‌ درآید و شروع به نوشتن این قصه‌ها کردم.
 
این نویسنده در ادامه بیان کرد: البته به دلیل مدیوم تلویزیون، مجموعه «قصه‌های تا به تا» ویژگی‌های خاص خودش را داشت و وقتی می‌خواستیم این مجموعه تلویزیونی رادر قالب کتاب درآوریم باید تغییراتی در آن ایجاد می‌شد و قصه‌ها بازآفرینی می‌شد. به همین دلیل حدود 70 درصد قصه‌ها تغییرات عمده‌ای کردند و تعدادی قصه جدید هم نوشته شد که اصلا در آن مجموعه نبود و نهایتا 30 قصه آماده شد که قرار بود در قالب 10 جلد منتشر شود.
 
البته من این داستان‌ها را در فرصت زمان کوتاه یعنی کمتر از یکسال آماده کردم و به انتشارات امیرکبیر تحویل دادم و قرار بود این کتاب‌ها در نمایشگاه کتاب 1394 عرضه شود که بنا به دلایلی دیرتر منتشر و در نمایشگاه کتاب 1397 عرضه شد.
 
وی اظهار امیدواری کرد: این مجموعه کتاب‌ها هم مانند مجموعه تلویزیونی‌اش مورد استقبال قرار گیرد و به تدریج جای خودش را در بین خانواده‌ها باز کند.
 
اخوان درباره ادامه‌دار بودن مجموعه «قصه‌های زی‌زی‌گولو» نیز توضیح داد: این مجموعه کتاب‌ها می‌تواند ادامه داشته باشد و برای ادامه آن هم صحبت‌هایی شده است. مجموعه دوم حال و هوای متفاوتی خواهد داشت. البته ادامه‌دار بودن آن منوط به استقبالی است که از مجموعه «قصه‌های زی‌زی‌گولو» صورت می‌گیرد.
 
وی در ادامه به اقتباس سینمایی از آثار ادبی اشاره کرد و گفت: معمولا کتاب‌ها تبدیل به فیلم، مجموعه سینمایی، نمایش و ... می‌شوند. الان این اتفاق به شکل معکوس افتاده است و همین مساله سبب جذابیت و بکر بودن آن شده است. البته وقتی آثار ادبی در قالب اقتباس سینمایی یا تلویزیونی درمی‌آیند، این اقتباس‌ها نمی‌توانند جای اثر را پرکنند چون مدیوم سینما و تلویزیون و کلا مدیوم تصویر ویژگی‌های خاص خودش را دارد و زبان، ابزار و حال و هوای خاصی دارد که به شکل عمده‌ای با کتاب تفاوت دارد، درواقع کتاب درونی‌تر و تلویزیون بیرونی‌تر است.
 
 

به گفته این نویسنده، معمولا سینما و تصویر، مخصوصا تلویزیون، در برگرداندن کتاب به فیلم و مجموعه‌های تلویزیونی ناتوان است و نمی‌تواند در نمایش بیرونی آن موفق باشد. اقتباس‌ها معمولا به کلیت داستان نظر دارند و براساس برداشت‌ها و نگاه‌های کارگردان، تهیه‌کننده و سازندگان فیلم ساخته می‌شوند و به جزئیات اثر نمی‌پردازند. اما در مجموعه «قصه‌های زی‌زی‌گولو» این اتفاق به طور معکوس افتاده است.
 
وی در ادامه بیان کرد: آنچه که در بازآفرینی این قصه‌ها برایم اهمیت داشت این بود که این مجموعه علاوه بر اینکه مخاطب کودک و نوجوان دارد قاعدتا مخاطب عام هم دارد. یعنی مردم عادی که رابطه‌شان با کودکی‌شان قطع نشده است و خاطرات کودکی در ذهنشان مانده است و باید مورد توجه قرار گیرند. در این مجموعه خود داستان و جذابیت و کشش آن برای مخاطب برایم مهم بود و توجه به لایه‌های پنهانی که خواننده باتامل‌تری که به دنبال کشف و شهود در ادبیات است، در مرحله دوم اهمیت قرار داشت. و ضمن اینکه سعی کردم داستان‌ها کوتاه و موجز باشد اما به مغز و جان اصلی مطلب که با طنز همراه است نیز توجه داشتم.
 
 

اخوان درباره به روز کردن قصه‌ها نیز گفت: از سویی باتوجه به اینکه این مجموعه بیش از 20 سال پیش با شرایط و فضای آن روز و برای مخاطب آن روز نوشته و ساخته شده است، در بازآفرینی این قصه‌ها سعی کردم آن‌ها را به‌روز کنم و در عین کوتاه و موجز بودن براساس فضا و شرایط امروز جامعه و دغدغه امروز مخاطب کودک و نوجوان و فضای ذهنی او بنویسم تا برای مخاطبان ملموس‌تر باشد و با ذهنیت‌شان سازگارتر باشد. چراکه مخاطب امروز با اینترنت و فضای مجازی و مطالب موجز و کوتاه سروکار دارد و دغدغه‌شان با مخاطبان 20 سال پیش تغییر کرده است و نویسندگان هم باید به زبان روز بنویسند.
 
بخش کودک و نوجوان انتشارات امیرکبیر(کتاب‌های شکوفه) مجموعه 10 جلدی «قصه‌های زی‌زی‌گولو» را با شمارگان هزار و 100 نسخه و قسمت 120 هزار ریال برای هرجلد منتشر کرده است.