بادگیر ایرانی، اولین کولر تاریخ بشر

هر زمان صحبت از کولرهای سنتی به میان می‌آید، بدون شک بادگیرها به ویژه بادگیرهای یزد با آن شکل بخصوص و چوبهایی که بر سر دارند، اولین تصویری است که به ذهن متبادر می‌شود؛ ابتکاری که کویرنشینان با استفاده از آن به مقابله با گرما رفتند و در طول سالیان متمادی توانستند با این ابزار ساده بر آفتاب سوزان کویر غلبه کرده و در گر مترین روزهای سال بدون استفاده از کوچک‌ترین ابزاری که نمادی از فناوری باشد، خنکای نسیمی دلنشین را به داخل خانه های خود بیاورند. بادگیرها، برجهایی هستند که برای تهویه بر بام خانه‌ها و همچنین بالای آب انبارها و دهانه معدن‌ها برای تهویه هوا می‌سازند. در زیر بعضی از بادگیرها، حوضی است که در میان آن، فواره سنگی ای تعبیه شده است؛ به طوری که وقتی باد به سطح آب می وزد، هوای خنک و مطبوعی ایجاد می کند. بادگیر، وسیله تهویه مناسبی برای خانه های در قلب کویر به حساب می آید؛ به طوری که جریان هوای مطبوعی را در اتاق ها، تالار و زیرزمین، ایجاد می کند؛ به همین لحاظ است که معمولاً در هر محل، جهت بادگیر را در سمتی می سازند که مناسب ترین جریان هوای منطقه را جذب کند؛ بادگیرها از عناصر و سمبل‌های معماری ایرانی هستند، ولی امروزه در بسیاری از کشورهای خاورمیانه کپی برداری و استفاده می‌شوند که نمونه آن امیرنشین کوچک دوبی است.اساساً کولر آبی که در جهان به نام کولر ایرانی نیز شناخته می‌شود، ریشه های ملی دارد و کارشناسان، بادگیرهای سنتی را که از چندهزار سال پیش در کشورمان وجود داشته است، اجداد کولرهای کنونی می‌دانند. بلندترین و منحصر بفرد ترین بادگیرهای جهان را تنها می توان در استان یزد پیدا کرد.

>> عکسهای بیشتر