«رامتین شهبازی» منتقد سینما و مدرس دانشگاه در نشست «مقدمهای بر اقتباسشناسی در سینما» در کافه گالری «آس» تهران گفت: با پیشرفت علوم انسانی در حوزههای مختلف مثل مقولات روایتشناسی، روانکاوی، فلسفه و ... این ماجرای اقتباس، رنگ و بوی دیگر و در حقیقت شکل پیچیدهتری به خودش گرفته است.
جدیدترین برنامه کافه گالری «آس» تهران به مدیریت دکتر کامران هروی؛ تحت عنوان نشست «مقدمهای بر اقتباسشناسی در سینما» در برنامه اکران برترین فیلمهای اقتباسی سینما با حضور «رامتین شهبازی» منتقد سینما و مدرس دانشگاه و تعدادی از علاقهمندان به سینما و حوزه تئوریک سینما در ساعت ۲۰ روز گذشته دوشنبه ۳۰ مردادماه در کافه گالری «آس» تهران برگزار شد؛ در ابتدای این نشست، این استاد دانشگاه در مورد اقتباس در سینما گفت: دوستان ما در گالری «آس»، به مدت یک هفته در برنامه اکران برترین فیلمهای اقتباسی سینما، فیلمهایی را در این حوزه برای علاقهمندان به سینما به نمایش گذاشتند، بههرحال، این مقوله اقتباس که اسم آن زیاد تکرار میشود درواقع مقوله پیچیدهای است و دوستانی که پایاننامه کار میکنند و مباحث پژوهشی که مطرح میشود، نشان میدهد که هنوز بحثی است که پرونده آن باز است و روی آن کار میکنند.
وی همچنین گفت:بهطور خاص در دورههای اخیر و با پیشرفت علوم انسانی در حوزههای مختلف مثل مقولات روایتشناسی، روانکاوی، فلسفه و ... ماجرای اقتباس، رنگ و بوی دیگر و در حقیقت شکل پیچیدهتری به خودش گرفته است، این پیچیدگی نه به معنای منفی و یک عیب، بلکه بهعنوان اینکه چقدر اهمیت آن بیشتر شده است.
شهبازی در ادامه سخنانش اظهار داشت: بحثی که در حوزه مطالعات میانرشتهای در مورد آن صحبت میکنیم بحث تأثیر مبدأ و مقصد در این اقتباسها است و واژهای که اخیراً برای آن بهکاربرده میشود و اینکه ما از واژه اقتباس کمتر استفاده کنیم در حقیقت بحث ترجمه است. شما وقتیکه اقتباسی را انجام میدهید درواقع ترجمه فرهنگی انجام میدهید و این ترجمه فرهنگی جایگزین اقتباس میشود. چرا به آن ترجمه میگوییم؟ به خاطر اینکه از هر حوزه به حوزه دیگری میروید.
این مدرس دانشگاه افزود: برای نمونه یک رمان و یک نمایشنامه و یک اثر مکتوب را میخواهید به فیلم تبدیل کنید، گاهی یک نقاشی را تبدیل به یک فیلم میکنید، گاهی با شنیدن یک موسیقی ترغیب میشوید که اثر را بنویسید و درواقع آن موسیقی را در قالب فیلم درآورید. اینها همه مسائلی است که در حوزه اقتباس به آن توجه میشود و یک مقدار هم وارد بحثهای بینامتنی میشوید.
این منتقد سینما در ادامه گفت: نظریات مختلفی از جمله، مبدأ محور و مقصد محور در مورد اقتباس مطرح شده است، در واقع «یوجین نایدا» و «جاستا هولز مانتاری» کسانی هستند که در حوزه ترجمه و رمزگانهای تولید فرهنگی صحبت میکنند و اینکه متن مقصد، چه قابلیتهایی باید برای افزوده شده به متون فرهنگی داشته باشد.
در ادامه این نشست، «رامتین شهبازی» منتقد سینما و مدرس دانشگاه از زوایای گوناگون آکادمیک، اقتباس در سینما را مورد ارزیابی و تحلیل آکادمیک قرار داد و در پایان، فیلم سینمایی «فهرست شیندلر» Schindler's List به کارگردانی استیون اسپیلبرگ، به نویسندگی استیون زایلیان بر اساس رمان توماس کنیلی و با هنرنمایی لیام نیسون، بن کینگزلی، رالف فاینز، کارولین گودال، الینا لوونسن، محصول سال ۱۹۹۳ آمریکا به نمایش درآمد.
گالری «آس» تهران به مدیریت دکتر کامران هروی در خیابان شریعتی، بالاتر از قیطریه، جنب بانک پارسیان، پلاک ۱۸۳۱ واقع شده است.
منصور جهانی
عکسها: منصور جهانی