لاله‌زار پاتوق فرهنگی تهران قدیم

بسته به اینکه در چه دهه‌ای در تهران به دنیا آمده و یا به تهران سفر کرده باشید ، لاله زار برای شما معنا و تصاویری متفاوت خواهد داشت، لاله ‌زار روزی به لحاظ جغرافیایی مرکز تهران بود و به لحاظ فرهنگی و تجاری قلب تپنده شهر و نماد نوگرایی و هنر ایران تا جایی که «شانزه‌لیزه تهران» لقب گرفته بود.

لاله زار از جنوب به میدان امام خمینی (ره ) و از شمال به خیابان انقلاب می‌رسد و اصلی ترین تقاطع آن با خیابان جمهوری است که لاله زار را به دو بخش جنوبی - شمالی تقسیم می‌کند.امروز اگر در خیابان لاله زار و لاله زارنو (حد فاصل خیابان انقلاب تا امام خمینی) قدم بزنید در نگاه اول به نظر می‌رسد که از ابتدا، بورس لوستر و لوازم الکتریکی بوده، اما این خیابان داستان‌ها و تغییرات زیادی به خود دیده است. دانستن این تاریخ و تغییرات، قدم زدن در آن را هم متفاوت و جذاب‌تر کند.

قدم زدن با خاطره ۱۶ سینما و ۷ سالن نمایشی که در گذشته‌ای نه چندان دور درآن فعال بوده‌اند و یا «گراند هتل» که اولین هتل ایران محسوب می‌شود. همچنین در لاله زار ۴ خانه تاریخی مسکونی تاریخی بوده است: خانه خانواده «اتحادیه»، خانه «معین‌التجار بوشهری»، عمارت «مشیرالدوله» و خانه «اتابک».

خانه باغ اتحادیه (خانه دائی جان ناپلئون)

اگر از خیابان انقلاب در لاله‌زار شروع به قدم زدن کنید در نیمه‌های خیابان با کمی دقت، تابلو سینماهای قدیمی خودنمایی می‌کنند . سینماهایی که روزگاری اولین فیلم‌ها در آن به نمایش درآمده‌اند. شاید با کمی تخیل در شلوغی خیابان و عبور موتوری‌های بی شمار، هیاهوی جمعیت انبوهی که در سال ۱۳۳۷ و نخستین روز نمایش فیلم «طوفان در شهر ما» ساخته «ساموئل خاچیکیان» مقابل سینما «ایران» تجمع کرده بودند را هم بشنوید.

ازدحام جمعیت برای نمایش فیلم طوفان در شهر ما فروردین ۱۳۳۷

بعد از عبور از خیابان جمهوری به «گراند هتل» می‌رسید. گرچه این هتل علی‌رغم ثبت ملی شدن همچنان پاساژی شلوغ با مغازه‌هایی درهم است اما اگر مسافر این خیابان در دهه ۲۰ شمسی بودید هتلی میدید که آجرهای ظریف و زیبای آن هنوز از زیر لایه‌‌های سیمانی قابل رویت است و سالنی که شعر خوانی «عارف قزوینی» و اوازهای «قمرالملوک وزیری» را به خود دیده است.

مسافران هتل با چند قدم پیاده‌روی به تاتر «نصر» می‌رسیدند. یکی از اولین سالن‌های تئاتر ایران در اواخر دوره قاجار که به ثبت ملی هم رسیده و قرار است در آینده به موزه تبدیل شود. سر در تئاتر نیز مثل تابلوهای سینما هنوز پابرجاست.

خیلی از صفحه‌های موسیقی که این روزها در عتیقه فروشی‌ها پیدا می‌شوند نیز توسط سه کمپانی ضبط و تولید موسیقی در این خیابان تولید شده‌اند و گرچه امروز دور از انتظار است اما روزگاری در این خیابان می‌توانستید از فروشگاه «پیرایش» نخستین فروشگاه بزرگ به سبک اروپائی در ایران، آخرین مد لباس اروپایی را بخرید و در یکی از کافه‌های متعدد لاله‌زار استراحت کنید.

تقاطع لاله زار و خیابان استانبول، کافه پارس، دهه ی ۱۳۱۰

همچنین دفتر روزنامه‌های مشهور آن دوران و آتلیه هنرمندان برجسته عکاس نیز در این خیابان بود. گرچه این روزها در لاله‌زار، از کافه‌ها و کاباره‌ها و.. خبری نیست اما همچنان اغذیه فروشی‌های قدیمی در این خیابان هستند. مثلا اگر دنبال یک ساندویچ با حال و هوای تهران قدیم هستید، خوردن یک ساندویچ در «اغذیه پاک» پایین‌تر از چهارراه منوچهری رو از دست ندید. منو این اغذیه فروشی هم شما رو ناامید نمی‌کنه از ساندویچ ماکارونی تا مغز و زبان و بندری، جلوی مشتری آماده و سرو میشه.