ساحلی‌ها؛ روایتی از خاک، حافظه و فرمان

دیشب در سالن چهارسوی تئاترشهر، نمایشی دیدم که هنوز صحنه‌هاش تو ذهنم می‌چرخن. «ساحلی‌ها» نوشتهٔ وجدی معود، با ترجمهٔ دقیق و روان نازنین میهن و کارگردانی امین سعدی، یه تجربهٔ تئاتری بود که با وجود شروعی شلوغ و کمی بی‌هدف، خیلی زود مسیر خودش رو پیدا کرد و منو با خودش برد.

داستان پسری که دنبال قبر برای جسد پدرشه، ساده به نظر میاد، ولی زیر این سادگی، یه تراژدی عمیق خوابیده—یه چیزی شبیه «آنتیگونه». همون تقابل دردناک بین خواست فردی و ساختار، بین حافظهٔ شخصی و فراموشی جمعی. متن وجدی معود با ترجمهٔ نازنین میهن، تونسته این لایه‌ها رو بدون شعار و اغراق، خیلی انسانی و ملموس منتقل کنه. دیالوگ‌ها دقیق بودن، بی‌ادعا ولی پر از معنا. البته شروع نمایش یه‌جورایی شلوغ بود. حرکت‌ها، دیالوگ‌ها، صحنه‌سازی اولیه، همه یه‌جور آشفتگی داشتن که نه به فضاسازی کمک می‌کرد، نه به روایت. به نظرم اگه این بخش بازطراحی بشه یا کمی خلوت‌تر بشه، کل اجرا منسجم‌تر درمیاد.

اما از همون لحظه‌ای که قصه وارد مسیر اصلی شد، کارگردانی امین سعدی با تکیه بر ویدیو مپینگ و میزان‌های فیزیکال، یه جذابیت خاص به اجرا داد. ... دیدن ادامه ›› طراحی مپینگ حجت حاج‌عبداللهی واقعاً چشم‌نواز بود—نه فقط یه تصویر پس‌زمینه، بلکه یه عنصر زنده که با بدن بازیگرها و نور صحنه حرف می‌زد. میزان‌های فیزیکال، به‌خصوص تو صحنه‌های جست‌وجوی قبر، پر از اضطراب و بی‌قراری بودن و خیلی خوب حس شخصیت‌ها رو منتقل می‌کردن.

طراحی گریم سولماز نجفی واقعاً خیره‌کننده بود. چهره‌ها هم از نظر زیبایی، هم از نظر شخصیت‌پردازی، دقیق و تأثیرگذار بودن. طراحی لباس هم کاربردی و مینیمال بود و کاملاً در خدمت فضای سرد و بی‌روح نمایش. لباس‌ها با نور و صحنه ترکیب می‌شدن و تصویرهایی می‌ساختن که تو ذهن می‌موندن. طراحی صحنهٔ با عناصر ساده و قابل تغییر، امکان جابه‌جایی سریع موقعیت‌ها رو فراهم کرده بود. نورپردازی رضا خضرایی با سایه‌ها و نورهای موضعی، فضای وهم‌آلود و متافیزیکی نمایش رو تقویت می‌کرد. موسیقی و طراحی صدا هم با ریتم‌های تپنده و صداهای محیطی، به تعلیق و تنش صحنه‌ها دامن می‌زد. بازی‌ها هم خیلی خوب بودن. عبدالرضا نصاری و نریمان عابدی با کنترل بدنی بالا و بیان دقیق، شخصیت‌هایی چندلایه و درگیر رو به تصویر کشیدن. ندا قاسمی و... هم با انرژی و هماهنگی، به پویایی اجرا کمک کردن.

در مجموع، «ساحلی‌ها» با متن قوی، کارگردانی خلاقانه و بازی ها و طراحی‌های چشم‌نواز، یه تجربهٔ تأثیرگذار و موندگار رو رقم می‌زنه. اجرایی که فرم، تکنولوژی و روایت انسانی رو کنار هم می‌ذاره و تماشاگر رو با خودش تا انتها می‌بره.