عبدالرضا کاهانی (۱۳۵۲ در نیشابور) کارگردان و فیلمنامه‌نویس ایرانی است. او با کارگردانی فیلم‌هایی مانند آدم، بیست، آن جا و هیچ در مدت کمتر از سه سال به عنوان یکی از کارگردانان مطرح ایرانی به شهرت رسید.

زندگی و حرفه

عبدالرضا کاهانی در اول دی‌ماه سال ۱۳۵۲ در نیشابور زاده شد. وی از چهارده سالگی در نمایش‌های مختلفی بازیگری، نویسندگی و کارگردانی را تجربه کرد و به خاطر آن‌ها چندین جایزه در مقاطع دانش‌آموزی و دانشگاهی دریافت نمود. او دیپلم خود را در همان شهر نیشابور و در رشتهٔ فرهنگ و ادب (علوم انسانی) در سال ۱۳۷۰ گرفت و پس از آن راهی دانشگاه آزاد اراک شد تا به تحصیل رشتهٔ بازیگری (نمایش) بپردازد و مدرک کارشناسی خود را در سال ۱۳۷۵ دریافت نماید. وی کارشناسی ارشد کارگردانی نمایش را در دانشگاه آزاد تهران آغاز نمود ولی از ادامهٔ تحصیل در سال ۱۳۷۷ و در مرحلهٔ پایان‌نامه انصراف داد.
کاهانی فعالیت هنری را با ساخت فیلم‌های کوتاه آغاز کرد. او در ۱۶ سالگی فیلم کوتاه «خنده» را ساخت که نسخه‌ای از آن در دسترس نیست. اولین فیلم‌نامهٔ ... دیدن ادامه ›› حرفه‌ای کاهانی در سال ۱۳۷۷ با عنوان «سفر به شرق» توسطه سید مهدی برقعی ساخته شد. او سپس چندین سال را به ساخت فیلم‌های کوتاه اختصاص داد. اولین کار کوتاه او «مسافران نیاز» (۱۳۸۱) نام داشت. کاهانی در سال ۱۳۸۳ قصد ساخت فیلم «رقص با ماه» را داشت که به دلیل اختلاف محتوایی با تهیه کننده، ساخت آن متوقف شد و به مرور زمان از بین رفت. آدم اولین فیلم سینمایی ساختهٔ کاهانی است که در سال ۱۳۸۵ ساخته شد. این فیلم پس از حضور در جشنواره فیلم فجر، توقیف گردید ولی پس از سه سال، بدون اکران وارد شبکهٔ سینمای خانگی شد. کاهانی در سال ۱۳۸۶ «آن‌جا» را ساخت که این فیلم نیز بلافاصله توسط وزارت ارشاد دولت نهم توقیف شد و در جشنواره فیلم فجر نیز پذیرفته نشد.بیست نام فیلم بعدی کاهانی است که در سال ۱۳۸۷ ساخته شد. این اولین فیلم کاهانی است که به اکران عمومی درآمد.
پس از آن و در سال ۱۳۸۸ هیچ ساخته شد. این فیلم با سانسور در ایران اکران شد اما هم چنان مجوز نمایش در خارج از کشور را ندارد. پس از این فیلم بود که قانون دریافت مجوز خارجی برای نمایش فیلم‌ها در خارج از ایران وضع شد و این اولین فیلمی بود که مجوز خارجی دریافت نکرد. هیچ تنها در یک سانس در جشنوارهٔ بیست و هشتم فیلم فجر برای اهالی مطبوعات نمایش داده شد که با استقبال روبرو گردید. معاونت سینمایی که پیش از آن هیچ را به خاطر سیاه‌نمایی توقیف اعلام کرده بود، ترجیح داد آن را رفع توقیف کند و در نوروز ۱۳۸۹ در سینماها اکران شد.
کاهانی در بیستم تیر ۱۳۸۸، هنگام دریافت جایزه ویژه هیئت داوران چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم کارلووی واری در جمهوری چک برای فیلم بیست، از حاضران در سالن خواست، برای ادای احترام به مبارزهٔ مردم ایران از جای خود برخیزند.
کاهانی در سال ۱۳۸۹ فبلم سینمایی اسب حیوان نجیبی است را جلوی دوربین برد. این فیلم به دلیل شکایت نیروی انتظامی و مخالفت‌های وزارت ارشاد، پس از ۷ ماه مجوز اکران در داخل ایران را به دست آورد اما مانند فیلم قبلی مجوز خارجی دریافت نکرد و از نمایش‌های جهانی باز ماند. پخش‌کنندهٔ جهانی فیلم که اقدام به رایزنی جهت نمایش فیلم در خارج از کشور کرده بود با پذیرش فیلم در بخش مسابقه از سوی چند فستیوال معتبر روبه رو شد، اما وزارت ارشاد اقدام به متوقف کردن فعالیت‌های پخش‌کننده کرد و باز هم از نمایش فیلم امتناع ورزید. این باعث واکنش و انتشار بیانیه از سوی مدیران چند فستیوال از جمله ابوظبی و شیکاگو شد.
بی‌خود و بی‌جهت نام آخرین فیلم سینمایی کاهانی است که در سال ۱۳۹۰ ساخته شد. این فیلم پس از ۷ ماه مجوز گرفت ولی برای اکران به مشکلاتی برخورد.
بیست تنها فیلم سینمایی کاهانی است که از تلویزیون ایران پخش شد. همان‌طور که از کارنامهٔ کاهانی پیداست، باقی فیلم‌ها همواره با حاشیه‌های مختلفی رو به رو بوده که مهم‌ترین آن‌ها دریافت مجوز ساخت و نمایش است. ۵ فیلم‌نامهٔ کاهانی در طول ۵ سال مجوز نگرفته‌اند و در پی آن، او فیلم‌نامه‌های جایگزین را ساخته‌است.
با وجود محدودیت‌های زیادی که برای فیلم‌های کاهانی ایجاد شده، بازیگران فیلم‌های او موفق به کسب جایزه‌های متعددی شده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:
سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل زن برای مهتاب کرامتی در فیلم بیست از جشنواره فجر ۱۳۸۷. این اولین جایزه مهتاب کرامتی است.
سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد برای علی رضا خمسه در فیلم بیست از جشنواره فجر ۱۳۸۷. این اولین جایزه علی رضا خمسه‌است.
تندیس بهترین جایزه بازیگری مرد از فستیوال باتومی گرجستان برای پرویز پرستویی در فیلم بیست ۲۰۰۹. این اولین و تنها جایزه خارجی پرویز پرستویی است.
جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای مهران احمدی در فیلم بیست از انجمن منتقدان ۱۳۸۸.
جایزه بهترین بازیگز نقش اول مرد برای رضا عطاران در فیلم اسب حیوان نجیبی است از جشن خانه سینما ۱۳۹۰. این اولین جایزه رضا عطاران است.
دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد برای رضا عطاران در فیلم اسب حیوان نجیبی است از جشن منتقدان ۱۳۹۰.
آن دسته از فیلم‌های کاهانی که اکران شده‌اند، از محبوبیت قابل توجهی در میان تماشاگران برخوردار بوده‌اند. این را می‌توان از فروش بیش از ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی فیلم اسب حیوان نجیبی است دریافت.
کاهانی در جشنواره‌های داخلی و خارجی متعددی حضور داشته که در میان جشنواره‌های داخلی، فیلم‌های او کاندیدای جوایز متعددی شده‌اند:
کاندیدای ۶ جایزه از جشنواره فیلم فجر برای فیلم بیست ۱۳۸۷
کاندیدای ۶ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم بیست ۱۳۸۸
کاندیدای ۶ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم هیچ ۱۳۸۹
کاندیدای ۳ جایزه از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران برای فیلم اسب حیوان نجیبی است ۱۳۹۰ کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانه سینما برای فیلم بیست ۱۳۸۹
کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانه سینما برای فیلم هیچ ۱۳۸۹
کاندیدای ۲ جایزه از جشن خانه سینما برای فیلم اسب حیوان نجیبی است ۱۳۹۰
کاهانی هم‌چنین در جشنواره‌های خارجی گوناگونی شرکت کرده که در برخی از آن‌ها موفق به کسب جایزه هم شد. از میان آن جشنواره‌ها می‌توان به کارلووی واری، مونترال، سائوپائولو، تسالونیکی، بانکوک، بوگوتا، کرالا، فوکوئوکا، گنت، مومبای، دمشق، باتومی و شیکاگو اشاره کرد.
شیما منفرد همسر کاهانی است که معمولاً عهده‌دار تدوین فیلم‌های همسرش است.

منبع : www.wikipedia.com

لینکهای مرتبط :

http://www.imdb.com/name/nm3213992/

http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201101011