پس از مدتها قرار گذاشتیم برویم تئاتر. من و فاطمه بودیم، یوتاب هم بود. در میدان فردوسی آرمیتا هم اضافه شد. تاکسی گرفتیم تا خانه هنرمندان. گفتیم.
... دیدن ادامه ››
خندیدیم. ساعت شش و نیم شد. ترسیدیم. بدو بدو رفتیم سمت سالن تئاتر که حسام و ترانه نرسیده بودند. باز ترسیدیم. رفتیم نشستیم سر جایمان که باز نرسیده بودند. در که بسته شد، نور که رفت، رسیدند. دویدند و نشستند و ما خیالمان راحت شد. این جا بود که تئاتر شروع شد.
نامقصد درباره اعضای یک گروه تئاتر است که کارگردان یکی از بازیگران گروه را مورد تعرض و تجاوز قرار میدهد و این اتفاق باعث ایجاد روابطی در بین بازیگران نمایش میشود که همه آنها زن هستند. اعضا به جای آن که طرف قربانی را بگیرند، به منافع شخصی و فردی خود فکر میکنند و از گزارش این اتفاق یا اعتراض به آن خودداری میکنند. هر چند که موقعیت نمایش جالب به نظر میرسد اما شیوه اجرا و روایت نمایش به موقعیت آن آسیب میزند اما چگونه؟
داستان از خلال مونولوگهای شخضیتها روایت میشود. بازیگران روبهروی ما میایستند و میگویند در لحظه وقوع اتفاق مذکور چرا واکنشی نشان ندادند یا چه حسی داشتهاند. راستش را بخواهید مونولوگها چندان خوب عمل نمیکنند. دلیلش هم این است که از کلیشه پیروی میکنند. به عنوان مثال در صحنهای که قربانی نام یکی از بازیگران را صدا میکند و آن بازیگر درباره این که چرا به کمک قربانی نیامده، چنین مونولوگی میگوید که میخواستم بروم ولی شیطان جلوی من را گرفته بود و نمیتوانستم قدم از قدم بردارم و ... . اولین واکنشی که به ذهن هر شخصی میرسد، چنین سخنانی است. به نظرم صاحب اثر میتوانست این واکنش را شخصیتر کند، شاید آن زن در نظر داشته که چنین اتفاقی برای همکارش بیفتد. شاید او هم ترومایی داشته و نمیتوانسته نزدیکتر شود و .... . عدم کلیشهزدایی از این واکنشها باعث شده که اتفاقات و گفتوگوها در صحنه قابل پیشبینی باشند، تعلیقی ایجاد نکنند و مخاطب هم چندان ذوقی برای دیدن پایان نمایش نداشته باشد.
حالا شاید بگویید که وقتی صاحب اثر مونولوگ را برای پیشبرد اثر خود انتخاب کرده، نشان داده که قصد ندارد داستانی را به شکل کلاسیک روایت کند و برای مخاطب گرهافکنی و گرهگشایی ایجاد کند. راستش را بخواهید نقد شما نقد درستی است ولی باز هم به نظرم اثر از مشکل دیگری هم رنج میبرد. اثر جای کشف و تفکر را درباره اثر بسته است. گفتوگوهای صادقانه بازیگران با مخاطبان باعث شده که دیگر جای کشفی برای مخاطب نماند. جذابیت نمایش این است که مخاطب بخشی از گذشته شخصیتها یا بخش پنهان از صحنه را تخیل کند ولی صداقت بیش از حد شخصیتها و همین طور ابراز احساسات غلوآمیز روی صحنه این امکان را از ما میگیرد. درباره دکور صحنه هم هر چند زیبایی بصری داشت ولی من ارتباطش را با داستان و موقعیت متوجه نشدم.
خلاصه که پس از مدتها، تئاتررفتن به خصوص با دوستان عزیزم خیلی لذتبخش بود. به گروه نامقصد بسیار تبریک میگویم که در این شرایط سخت دل به دریا زدهاند، چراغ تئاتر و نمایش را روشن نگه داشتهاند و اجرایی به صحنه بردهاند. امیدوارم که از این تجربه توشهها برگیرند و در اجراهای بعدی خود از آن استفاده کنند که بسیار منتظر دیدن آنها هستم.