شهر یا سالن...
تالار وحدت
تئاترشهر تهران
تماشاخانه ایرانشهر
مجموعه تئاتر لبخند
خانه نمایش مهرگان
خانه تئاتر و موسیقی مستقل تهران
عمارت هما
عمارت نوفل لوشاتو
تئاتر هامون
تالار مولوی
تماشاخانه سنگلج
تماشاخانه هیلاج
تالار هنر
خانه نمایش دا
تماشاخانه همای سعادت
خانه تئاتر
خانه هنرمندان ایران
تماشاخانه استاد جمشید مشایخی
تالار محراب
مجموعه E-ACT
تماشاخانه طهران
بلک باکس ایرانمال
S3 > com/org | (HTTPS) 78.157.41.90 : 22:01:56
مجید اصغری هنرساز نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان
. . .
( ۱۳,۳۸۱)
ویترین
دیوار
اطلاعات
پروفایل کاربری
نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان
نویسنده
کارگردان
بازیگر
تهیه‌کننده
تصویربردار
تدوین‌گر
طراح پوستر
مجری طرح
«تیوال» به عنوان شبکه اجتماعی هنر و فرهنگ، همچون دیواری‌است برای هنردوستان و هنرمندان برای نوشتن و گفت‌وگو درباره زمینه‌های علاقه‌مندی مشترک، خبررسانی برنامه‌های جالب به هم‌دیگر و پیش‌نهادن دیدگاه و آثار خود. برای فعالیت در تیوال به سیستم وارد شوید
۵ ساعت پیش
نگارخانه مساوات در قصر مکبث
«منظومه‌ی پیامبر بدی‌ها» برای کسانی که ... دیدن ادامه ›› آثار مساوات را دنبال می‌کنند، ممکن است تکراری به نظر برسد اما این مطلب در پی این است که تفاوت آن با سایر آثارش را آشکار کرده و میزان ریسک‌پذیری کارگردان شاخصی چون محمد مساوات را ارج نهد.
مساوات از نمایش «شکوفه‌های گیلاس» که مانند خورشید در کارنامه هنری وی می‌درخشد، وارد نوعی از فضا و میزانسنی شد که بیشتر نمونه‌اش را در تئاتر نو(Noh) ژاپن سراغ داریم. از ویژگی‌های این سبک تئاتری، حرکات سنجیده و کند بازیگران، گفتاری کلاسیک و گاه شاعرانه و حضور تاثیرگذار موسیقی سنتی‌ست. در تئاتر نو ژاپنی، همه چیز به مثابه نوعی تشریفات به نظر رسیده و شکل تقدس‌واری به خود می‌گیرد.
موضوع اصلی این گونه تئاتری بیشتر به رابطه بین زندگان و مردگان می‌پردازد. در ساختار یک نمایش نو، معمولاً شخصیت اصلی (شیته) یک روح، ایزد یا قهرمان اسطوره‌ای است که با راهب یا مسافر (واکی) روبه‌رو می‌شود.
نمایش در دو بخش اجرا می‌شود: ابتدا شیته به شکل انسانی ظاهر می‌شود و گذشته‌اش را روایت می‌کند، سپس در بخش دوم، با ظاهر واقعی‌اش بازمی‌گردد و حقیقت پنهان‌شده‌ی داستان را آشکار می‌سازد. روایت‌ها اغلب مبتنی بر اسطوره‌ها، متون بودایی یا اشعار کلاسیک‌اند. رابطه مرید و مرادگونه با محوریت معاد و رستاخیز، پایه نمایش را ساخته و به آن سر و شکل می‌دهد.
حال نمایش «شکوفه‌های گیلاس» را به یاد بیاورید. "یک سامورایی برای دیدن استاد به معبد می‌رود". برای کارگردان آگاهی چون مساوات و بازیگران هوشمندی چون حامد رسولی و رومینا مومنی همین گزاره ساده، فرم اجرایی‌اش را در خود پنهان کرده است. نوعی قداست و احترام شرقی در بدن آن‌ها کاملا واضح و مشهود بود. اما از زاویه سایر عناصر بصری آیا این حرمت و وجاهت وجود داشت؟ آیا تکنولوژی در خدمت این نگاه عارفانه قرار گرفته بود؟
حال برسیم به اثر جدید مساوات. حوض و جریان آب، محیطی مرموز و کم‌نور با یازده دریچه که منظومه‌ای را تشکیل می‌دهد. حضوری غیر زمینی که با تاکید ابتدایی نمایش بر ستارگان و شهاب سنگ، ما را از منطق روایی زمینی خارج می‌کند. شروع نمایش پیش از زاده شدن قهرمانان آغاز می‌شود، با صدا. موسیقی سنتی و دیالوگ‌های بازیگران!
این بار رابطه دو بازیگر شبیه مرید و مراد نیست بلکه به شیطان و پیامبر شبیه شده است. نگار جواهریان (فرشته شیطان_لیدی مکبث) بر محمد مساوات (پیامبری مبعوث شده_ مکبث) ظهور کرده و وحی‌آور اوست. اینجا ریسک بزرگ محمد مساوات شکل می‌گیرد. متن غربی مکبث قرار است در بستر تئاتر نو ژاپنی روایت شود. گونه‌ای از تئاتر که مخاطب امروز ایرانی قرابتی با آن نداشته و ممکن است ارتباط تنگاتنگی با آن برقرار نکند. اما انتخاب دقیق نگار جواهریان تا حد زیادی این مشکل را برطرف کرده است. حضور فعال جواهریان در تصویر و بازی در نقش‌های متفاوت، کنجکاوی مخاطب در همراهی وی با مساوات را برمی‌انگیزد که این بار قرار است از او چه ببیند. جواهریان در عین داشتن چهره‌ای ظریف و معصوم، این توانایی فوق‌العاده در بازی خود را دارد که نوعی سردی، بی‌تفاوتی و روحیه‌ای عصیانی و شیطان‌صفتی را از خود نشر دهد. روی صحنه قدم که می‌زند ترسناک است و آرامش‌زداست! در صحنه توصیف لیدی مکبث، مساوات به درستی تصویر کلوز جواهریان را روی دیوار می‌اندازد. لیدی مکبث شرور و جاه‌طلب، اشک می‌ریزد و پارادوکس حسی عجیبی برای مخاطب به وجود می‌آورد.
زبان در این نمایش چه کارکردی دارد؟ زبان در این نمایش ملال‌آور است چون مخاطب به شنیدنش عادت ندارد نه آن که واژگان ایرادی داشته. اما مونولوگ‌های طولانی بازیگران بیشتر از آن که خود کلمات را بارور کنند، به حرمت سکوت بین‌شان می‌افزایند. لحظاتی که سکوت است، اثر دیدنی‌تر می‌شود و حرکات در تاریکی را تشدید می‌کند. به یاد بیاورید صحنه‌ای که مکبث و لیدی به واسطه کات نورها به یکدیگر نزدیک می‌شوند. به واقع از لحظات دیدنی نمایش است. انفجار مینی‌مالیسم است و مروج آن!
در این اثر هرچند احتیاج مساوات به تکنولوژی روز مانند دوربین مدار بسته یا مپینگ سه‌بعدی نسبت به آثار قبلی‌اش کاهش پیدا کرده اما همچنان بر آن استوار است. او و جواهریان کار دشواری را به عنوان بازیگر انجام داده‌اند. حفظ آن مونولوگ‌های طولانی یک طرف و تداوم حفظ ریتم حس‌زدای آن یک طرف دیگر است. اما من به عنوان یکی از تماشاگران پیگیر آثار محمد مساوات که تجربه‌طلبی او را تحسین می‌کنم، این پیشنهاد را دارم که در این مسیر ناهموار که گفتار را مورد هجمه و آزمون قرار داده، از ویژگی‌های بدن در این فرم اجرایی غافل نشود. محمد مساوات به آن میزان بلوغ در کارگردانی رسیده تا اینک کارکرد تقدس‌گونه بدن را در صحنه به نمایش بگذارد.
برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید
۲ روز پیش، پنجشنبه ساعت ۲۰:۰۰
«تابو، عشق و مذهب از نگاه جوکر»
نمایش «پَس‌ماند» می‌توانست یک نمایش بسیار معمولی باشد مانند ... دیدن ادامه ›› بسیاری از آثاری که بی‌خبر به صحنه می‌آیند و بی‌خبر می‌روند پی کارشان اما چه شد که نمایش مهدی برومند به کاری ماندگار و شاخص بدل شده است که در این مطلب به آن اشاره می‌کنم.
در تمام مطالبی که حول محور این نمایش ایراد شد بیشتر به جلوه‌های بصری، بازی‌ها و نورپردازی آن اشاره شده که همه‌شان نیز درست و به‌جاست اما ریشه اصلی کار در زاویه دید درست و دقیق مهدی برومند و حمید رحیمی به عنوان نمایشنامه‌نویسان اثر پدید آمده و رشد کرده است.
اثر اقتباسی آزاد است از آن چه سارا کین در قالب نمایشنامه «عشق فائدرا» نوشته و او نیز همین برداشت آزاد را از «فائدرا» سِنکا، نمایشنامه‌نویس شهیر روم باستان داشته است. این‌که تا چه میزان این دراماتورژی درست یا غلط بوده مورد بحث من نیست، چیزی که برای من مهم است زاویه دید تازه به اثر و انطباقش با زمانه و وضعیت اجتماعی و سیاسی امروز کشور است.
رحیمی به عنوان بازیگر اصلی در نقش لانتیموس و برومند در جایگاه کارگردان، تیم نمایشنامه‌نویسان کار را تشکیل داده و به دیدگاه مشترکی رسیده‌اند از انتظارات یک بازیگر و یک کارگردان که قرار است علایق، نقطه‌نظر و هویتشان به عنوان یک هنرمند کنش‌گر را به صحنه بیاورند. برای مثال گویی هر دو می‌دانستند که لانتیموس، در هیبت جوکر است که می‌تواند معنا بدهد و هم قهرمان قصه و نیز ضدقهرمان خویش باشد. لانتیموس همانی‌ست که نامادری‌اش فائدرا او را توصیف می‌کند و بر همین اساس هم شیفته او شده! شخصیتی مغرور، جاه‌طلب که هیچ‌کس را به هیچ‌کجایش حساب نمی‌کند و شاید بشود گفت از هر آن‌چه به آن ارزش‌های انسانی می‌گویند تهی‌ست. نه وضعیت مردم و رعیت برایش اهمیتی دارد و نه حتی خودکشی نامادری‌اش. او همین که بتواند امیال جنسی و خشونت‌طلبانه خود را ارضا کند برایش کافی‌ست و می‌تواند به همین احساسات گذرا تکیه کند و هویتش را بر آن بچیند. نه قرار است به کسی جوابی پس دهد و نه حتی رعیت می‌تواند او را به بند کشد و محاکمه‌اش کند. حتی کشیش هم نمی‌تواند او را با رندی با خود همراه سازد.
لانتیموس (انسان عصیانگر امروز) در بند احساسات متکی به منیت خود گرفتار مانده و به گفته خود حتی دیگر زنان نیز برایش جذابیتی ندارند. انگار شرایطی برایش رقم خورده که حتی ابتدایی‌ترین غرائز انسانی‌اش نیز خاموش شده است. اینجا کار مهدی برومند و ساخت و پرداخت این شخصیت روی صحنه به عنوان کارگردان شروع می‌شود.
آغاز نمایش را به یاد بیاورید: لانتیموس روی صندلی عجیب خود که با زنجیر حرکت می‌کند، پشت به مخاطب نشسته و سیگارش را روشن می‌کند. کاراکتری شرور در ابتدای نمایش از پسِ دود زاده و معرفی می‌گردد، اما برومند نگاه تک‌جانبه به وی ندارد. وقتی پسربچه‌ای معصوم و بازیگوش با کوله‌پشتی که قطعه‌ای از دریا و پاکی‌اش را با خود حمل می‌کند وارد این ظلمت‌خانه می‌شود، میزانسن عجیبی را شکل می‌دهد. یک نیم‌دور با لانتیموس می‌زند در حالی که به یکدیگر خیره‌اند و سپس با توپی نامرئی با هم بازی می‌کنند. لانتیموس چشم می‌گذارد تا کودک پنهان شود اما دیگر او را نمی‌یابد. آیا او کودکی گمشده خود لانتیموس بود؟ آیا او معصومیت کاراکتر لانتیموس بود که دیگر از او خبری نیست؟ قطعیتی در کار نیست و شاید سازندگان هم قصد ندارند برای مخاطبان تعیین و تکلیف مشخصی را معین کنند. هر کسی می‌تواند برداشت خودش را داشته باشد و آن را به عنوان سهمش از نمایش برای خود بردارد. حال لانتیموس مجبور است در تنهایی زنجیر تخت خود را بکِشد و از صحنه خارج شود.
جنس بازی آبستره و بدن‌نما به عنوان شاخص بازیگری اثر انتخاب می‌شود. اکت‌های انتزاعی، بیرونی و گاه هیجانی در پسِ نظمی مشخص و واحد، همه بازیگران را مانند نخ تسبیح به یکدیگر وصل می‌کند.
نقش فائدرا (نامادری لانتیموس) با بازی بی‌نظیر عارف عباسی، فاقد هر نوع جذابیت جنسی‌ست و حتی با طراحی خود و کارگردان، یک پایش هم لنگ می‌زند که همین مطلب به خودی خود دل‌رحمی مخاطب را برمی‌انگیزد. چشم‌هایش چنان از کاسه بیرون زده که گویی نابیناست، لایعقل است و تنها چیزی که چشمش را گرفته عشق تابویی پسرخوانده‌اش لانتیموس است. صحنه گیرای او با دخترخوانده‌اش و سپس دوئل چشمگیرش با لانتیموس به حدی از نظر بازی و کارگردانی درخشان است که پلک زدن را تا حد امکان عقب می‌اندازد. این شور و هیجان صحنه حتی پس از خودکشی فائدرا نیز به پایان نمی‌رسد و ما را به مناظره لانتیموس شرور با کشیش ریاکار می‌رساند. تابوشکنی لانتیموس پایانی ندارد و کشیش را با آهنگ و رقص دو نفره مجازات می‌کند. حرمت و خجالت در جهان او محلی از اعراب ندارد و پیوسته این بندها را به بازی می‌گیرد. آیا وضعیت او برای ما آشنا نیست؟!
بی‌انصافی‌ست اگر غافل شویم از طراحی نور حیرت‌انگیز رضا حیدری! کسی که سالهاست در سکوت کار خودش را می‌کند و نقشش را در صحنه برجسته. اگر بدون بزرگنمایی، بسیاری از تصاویر خلق شده در «پَس‌ماند» ما را یاد قاب‌های کابوس‌‌وار دیوید لینچ می‌اندازد، مدیون حضور او در این پروژه است.
و همچنین نقش امیر صدیقیان به عنوان آهنگساز و مهندسی صدا نیز بسیار پرعمق و برجسته است و پا به پای بازیگران در تمامی میزانسن‌ها حضوری فضاساز و گوشنواز دارد.
ترکیب این تیم کنار هم، موهبتی‌ست برای تئاتر ما که کار فاخر و ارزشمندی چون «پَس‌ماند» را تحویلمان می‌دهند. باشد که باشند همیشه!
مبینا روح‌الهی، حسام؟، امیرمسعود فدائی، سپهر، مریم اسدی و ستایش این را
خواندند
ویگن اوانسیان، لیلی شجاعی، سارا مطلبی، عارف عباسی و احسان این را دوست دارند
ویگن اوانسیان، لیلی شجاعی، سارا مطلبی، عارف عباسی و احسان این را دوست دارند
برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید
۳ روز پیش، چهارشنبه ساعت ۱۶:۱۱
شازده، خسرو و مراد منهای زری بوره
بی‌شک اولین سوالی که ممکن است قبل از تماشای ... دیدن ادامه ›› اثر برایتان پیش بیاید این است که چرا غنی‌زاده که آثارش پیش از این در بهترین سالن‌ها و تالارهای پایتخت به اجرا درآمده اینک نمایش جدیدش را در جایی تقریبا نام‌آشنا (شاید بشود گفت در پذیرایی یک خانه قدیمی) مقابل دیدگان مخاطبان قرار داده؟
این مقدمه خوبی‌ست برای ورود به داستانی که ما نیز قرار است از اواسط آن واردش شویم و به شناخت کاراکترها، دغدغه‌ها و نیازهایشان برسیم.
اثر از نظر فرم روایی، به نویسندگان شهیر مکتب ابزوردیسیم نزدیک است. گویی یک لوپ تکراری را تماشا می‌کنیم. شاید چیزی شبیه به نمایشنامه «آخر بازی» ساموئل بکت. شخصیت شازده شباهت زیادی به کاراکتر «هَم» و شخصیت مراد به کاراکتر«کلاو» دارد. در هر دو اثر نمایش از پایان آغاز شده، کنش‌هایی تکراری صورت گرفته، در جایی از نمایش اوج گرفته اما بی‌هیچ تغییری و در پایان به همان نقطه آغاز می‌رسد. برای کارگردانی چون غنی‌زاده که بارها آثار بکت را روی صحنه آورده، چنین رویکرد و تاثیری نمی‌تواند بی‌دلیل باشد اما تفاوت‌هایی نیز دیده می‌شود که در ادامه به آن اشاره می‌کنم. غنی‌زاده به خوبی دریافته که برای انتقال اشکال مختلف روایتش با مخاطب، باید تا حد ممکن نه اثر بلکه مخاطب را به آن نزدیک کند جوری که شاید اگر تماشاگری دستش را دراز کند می‌تواند لباس بازیگران را لمس کند. این نزدیکی و برداشتن فاصله راه میانبری به ناخودآگاه مخاطب می‌زند که عملا و به صورت خودآگاه خودش را وسط معرکه احساس کند. کنش‌ها و اکت‌های تکراری روالی از گذر زمان را مجسم می‌کند.
مراد به عنوان خدمتکار مدام پرده‌ها را کنار می‌زند و دوباره آن را می‌کِشد. انگار دارد پرده نمایش را کنار می‌زند و می‌بندد. نمایشی که خود و خسرو (پسر زری بوره) برای شازده ترتیب داده‌اند. خسرو در این نمایش نقش مادر خود را بازی کرده و برای شازده عشوه می‌آید اما شازده به او بدنام شده و فکر می‌کند دارد به او خیانت می‌کند. از این رو طرح مجازات و مراسم توبه‌اش را با مراد پیش می‌برد. در لحظه مجازات زری، اتفاق عجیبی می‌افتد. شکنجه او به این صورت است که شازده اتو را داغ کرده و روی بدن زری می‌کشد و مراد هم کمکش می‌کند. شما به عنوان مخاطب در هر صندلی که نشسته باشید، در پس نگاهتان سایر تماشاگران را هم می‌بینید. در صحنه شکنجه زری، تماشاگرانی که در صحنه و مقابل چشمانتان هستند، به علت سکوتشان و صرفا تماشاگر بودنشان، مظلومیت زری را دوچندان می‌کند. تا پیش از این صحنه ممکن است شما مدام به چهره سایر تماشاگران نگاه کنید اما در لحظات شکنجه زری، فقط تنهایی او به چشمتان می‌آید نه حتی سایر بازیگران و تماشاگران. این می‌شود تجربه کارگردانی که تصمیم می‌گیرد با انتخاب چنین کمپوزیسیونی، تاثیرگذاری روایت یک قتل ناموسی را چندبرابر کند.
هیچ معلوم نمی‌شود خسرو فرزند شازده است یا ذکاءالملک یا حتی مراد. اما علاقه عجیب مراد به فردی مرکوری خواننده معروف و شباهت عجیب خسرو به این خواننده این سوءظن به او را تشدید می‌کند. خسرو بارها او را هیز و چشم‌چران خطاب می‌کند و مراد نیز به او یادآوری می‌کند که فرزند یک زن رعیت و هرزه است.
در پایان نمایشنامه «آخر بازی» ساموئل بکت که پیشتر به آن اشاره شد، «کلاو» لباس می‌پوشد تا برای همیشه «هَم» را ترک کند اما نمی‌رود و دوباره پیشش می‌ماند. خسرو نیز چنین تمایلاتی از خود نشان می‌دهد تا برای همیشه از این نقش "زنی هرزه_ فرزندی نامشروع" خلاص شود اما نمی‌تواند. به گفته مراد این "عادت" است که نمی‌گذارد از آن‌جا برود. فراموش نکنیم که "عادت" جزو مؤلفه‌های نمایش‌های ابزرود است. مراد هم می‌خواهد از این بازی شکنجه‌وار خلاص شود. مدام تریاک ناب به خورد شازده می‌دهد اما گاه بی‌نتیجه‌ست. ولی او پایان این شکنجه را نه در ترک مکان بلکه در تغییر فضا و اتمسفر روایت می‌داند. برای همین مدام به رادیو ملی زنگ زده و تقاضا می‌کند که آهنگی از خواننده محبوبش فردی مرکوری پخش کنند. گویی عزایی که بر سرشان نازل شده تحمیلی‌ست و حتی رادیو نیز برایشان مدام مرثیه‌سرایی می‌کند. در پایان که رادیو ملی به تقاضای مراد، فردی مرکوری پخش می‌کند، همان تفاوتی‌ست که ابتدای این مطلب به آن اشاره کردم. فردی مرکوری دروازه نجات را بر جهان روایت می‌گشاید و مراد را از این لوپ تکراری نجات می‌دهد.
حال علاقه مراد به مرکوری نمایش را فاقد زمان نمی‌کند؟ قطعا همینطور است! شما به طور دقیق نمی‌توانید درباره زمان و سال روایت نظر دقیقی بدهید، حتی نوع کلاه و لباس مراد نیز ربطی به خدمتکاران چند دهه اخیر ایرانی ندارد اما اگر با دقت توجه کنید متوجه خواهید شد که لباس زیرین هر سه کاراکتر از نوع لباس سفیدهایی‌ست که معمولا در تیمارستان یا دیوانه‌خانه‌ها تن بیماران می‌کند.
حال اگر تصور شود که روایت دارد در یک دیوانه‌خانه برای ما تعریف می‌شود، پس همه اکت‌ها، همه کنش یا واکنش‌ها، با نگاهی تردیدوار به آن نگاه می‌شود که آیا حقیقتا یک عقل سلیم پشت این اتفاقات است یا صرفا سه دیوانه‌اند که دارند ما را بازی می‌دهند!
به قول ساموئل بکت مهم‌ترین کلمه‌ای که آن را می‌فهمد و درکش می‌کند این است: «شاید»!
رویا پاک سرشت، امیرمسعود فدائی، سپهر، حسام؟، فریبا مهر و محبوبه افاضلی این را
خواندند
نوید عسکری فراهانی، مهران خاجی، Paria_brh، حلی و لیلی شجاعی این را دوست دارند
نوید عسکری فراهانی، مهران خاجی، Paria_brh، حلی و لیلی شجاعی این را دوست دارند
برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید
۵ روز پیش، دوشنبه ساعت ۱۶:۲۸
در این شرایط اسفبار تئاتر که جشنواره پویای دانشگاهی‌اش تعطیل است، تولیدات و پژوهش‌ها سالهاست که به‌روز نیستند، دانشگاه‌ها به بنگاه نشر ناامیدی بدل شده و منتقدان دلسوز یا خانه‌نشین‌اند یا خارج‌نشین و یا از سر شرافت قلم شکسته‌اند تا مبادا مجیزگوی اجراهای دستوری دولتی شوند، ناگهان نمایشی سربرمی‌آورد خارج از سلطه تئاترهای بلاگرپسند که اینک مهر باطلی می‌زند به هر آن چه تاکنون به عنوان تئاتر مدرن به خلق‌الله قالب می‌کردند. شکل‌گیری نمایشی همچون «اختتام عشق» به امروز و دیروز برنمی‌گردد. گویی جایی پنهان بوده و امروز شرایط بروز پیدا کرده. شاید در نگاه اول اثر وارداتی و محصول زاویه نگاه پَسکل رامبر باشد اما چیزی که من دیدم، میراث بیش از دو دهه فعالیت مستمر هنرمندانی با محوریت اشکان خیل‌نژاد، حامد رسولی و مریم نورمحمدی‌ست.
اثر چنان تهاجمی و واکنشی‌ست که قصد ترحم به هیچ‌کس و هیچ چیزی حتی مورد احترام‌ترین احساسات انسانی همچون "عشق" را نداشته و اختتامی برای آن طراحی کرده است. مفهوم بیهودگی در بودن (حال این بودن را هر آن چه درنظر بگیرید، چه رابطه، چه هویت فردی و یا اثرگذاری اجتماعی) رخت نمایش شده اما آن را از عریانی نجات نمی‌دهد. چون سوال اینجاست که اگر همه چیز بیهوده‌ست، اصرار بر این پرُگویی خشن، بی‌پروا و عصیانی از کجا ریشه می‌گیرد؟ کاربرد خشم در کلماتی که تهی از معنا شده‌اند کجاست و در نهایت قرار است چه چیزی دست حامد و مریم را بگیرد؟ آزار! این تنها کلمه‌ای‌ست که در دنیای اثر به نمایش درمی‌آید.
وقتی نتیجه حرف‌های حامد می‌شود اشک‌های مریم و با طعنه به او می‌گوید: «آبغوره نگیر! من از آبغوره گرفتن بدم میاد!» یا تاثیر حرف‌های مریم که باعث مچاله شدن حامد شده و با تحکم به او می‌گوید: «صاف وایسا و منو نگاه کن حامد!»؛ گویی هر دو به مقصود خود که انتشار شکنجه است رسیده‌اند و آن را عینی در بدن یکدیگر می‌بینند. حتی مخاطب هم از این بار سنگین آزار مصون نیست و گاه مورد شلیک کلمات دو بازیگر قرار می‌گیرد.
اثر از نظر محتوایی هیچ چیزی جهت ارائه ندارد و این هیچ‌چیز واقعا به معنای دقیق کلمه "هیچ‌چیز" نیست. اما دنبال چه هستید که در اثر نمی یابید؟ قصه؟ شخصیت‌پردازی؟ نقطه‌عطف؟ مهندسی نمایشنامه در سه پرده دارای مقدمه، اوج و فرود؟ در کارگردانی چه؟ طراحی صحنه مجلل و البسه فاخر؟ میزانسن‌های پیچیده؟ طراحی نور چشم‌نواز و کمپوزیسیونی که تضمین‌کننده فروش اثر است؟ البته که همه این‌ها نیست. پس چه چیزی باعث جذابیت «اختتام عشق» شده؟ فرم اجرایی ایستا و نحوه بهره‌برداری از مونولوگ‌ها و جملاتی که یک‌تنه وظیفه کل بار نمایش را به دوش می‌کِشد.
اینجا کلمات میزانسن دارند و نحوه بیانشان، کارکرد اجرایی پیدا می‌کنند. پیشتر گفته بودم که اثر شباهاتی با نقاشی «شماره پنج» جکسون پولاک دارد. همان‌قدر شلوغ و پرهیاهو که به ظاهر بداهه و تصادفی جلوه گرفته اما پر است از جزییاتی که درک کاملش را مشکل و شاید نشدنی می‌کند. ما با پس‌مانده مرگ یک رابطه مواجهیم که هیچ چیزی اعم از سکس، مرور خاطرات عاشقانه گذشته، تعهد و وفاداری آن چسبندگی سابق جهت احیای آن را فراهم نمی‌کند. دیالوگ‌های جنسی که دو طرف به یکدیگر پرتاب می‌کنند، بیشتر از آن که محرکشان باشد، حالت حمله با چاشنی طعنه دارد که همچون سم کشنده‌ست. اما در این میان حضور تعدادی کودک که ناغافل میان دو راند، یکی از درهای این جهان مسموم را باز می‌کند، از چه حکایت دارد؟
ورود وروجک‌ها به این شکل است: «الان وقت تمرین ماست، شما اینجا چی‌کار دارین؟» یا «ما خیلی کاری نداریم و زودی تمرین می‌کنیم و می‌ریم». فرشته‌های کوچولو با ترانه‌ای که می‌خوانند، برای لحظاتی مخاطب از از جهان حامد دور کرده و مقدمه وارد شدن به جهان مریم را هموار می‌کنند. آن‌ها ضامن نجات رابطه مریم و حامد نیستند، آن‌ها فرشتگانی هستند که دیگر نه آهنگ و نه عصای جادویی‌شان مدت‌هاست از کار افتاده و از نظر اجرایی تاثر چندانی در رفتار زن و مرد نمایش نمی‌گذارند.
شاید گفته شود که سادگی فرم اجرایی «اختتام عشق» (البته از نظر من چندان ساده نیست) می‌توانست توسط هر شخص یا بازیگر دیگری کار شده و حتی در سالن‌های بهتری به صحنه برود، اما همان‌طور که گفتم در طول دو دهه که به شکل موشکافانه آثار نمایشی ایران را رصد کرده‌ام، هیچ‌گاه نمایشی مشابه چیزی که اشکان خیل‌نژاد مقابل چشمانمان گذاشته ندیده‌ام و دستاورد این اجرا باعث شده نه او، نه حامد رسولی، نه مریم نورمحمدی و نه تئاتر ایران دیگر به ماقبل خود باز نگردند.
مجید اصغری
محسن مسموعی (cgaturist)
تیوال این کاربر
پروفایل
دنبال
نادیدهگرفتن کاربر
از ۲۶ بهمن ۱۳۹۲
😂. غره مشو. دست بالای دست بسیار است.
۳ روز پیش، چهارشنبه
دوست‌دارم
( ۱ )
پاسخ
برای بهره بهتر از تیوال لطفا عضو یا وارد شوید
+۲,۲۲۹,۰۰۰ نفر
+۳۷,۱۲۰ برنامه
+۱۳,۷۱۳,۰۰۰ بلیت
+۲۰۰,۰۰۰ بازدید
۵۹,۹۴۹ برگه
۹,۹۵۸ آلبوم
۵,۶۵۵ پادکست
