تیوال | نماینده گروه اجرایی درباره نمایش مترسک: در گفت و گوی اختصاصی با تئاتر فستیوال غزاله کنعان
S2 : 12:58:30
در گفت و گوی اختصاصی با تئاتر فستیوال
غزاله کنعان پناه : ایفای پنج شخصیت برای من سختی ها و پیچیدگی های خودش را داشت .

نمایش “مترسک” با اقتباس از نمایشنامه “چهارصندوق” بهرام بیضایی و به کارگردانی مهرداد خامنه ای در تماشاخانه استاد انتظامی در حال اجرا است . به همین بهانه خبرنگار تئاتر فستیوال گفت و گویی با غزاله کنعان پناه بازیگر نقش مترسک انجام داده است . او که در هر دو اجرای نمایش “مترسک” در سال ۹۴ و در سال ۹۷ این نقش را ایفا کرده ، توضیحاتی در رابطه با اجرای این نمایش داده است که می توانید در ادامه بخوانید :

تئاتر فستیوال

از چه سالی وارد حوزه تئاتر شده اید ؟ از همکاری تان با آقای خامنه ای و حضور در نمایش “مترسک” بگویید .

من مدرک کارشناسی کارگردانی تئاتر و کارشناسی ارشد پژوهش هنر دارم و از سال ۸۷ که دوره کارشناسی را به اتمام رساندم وارد این حوزه شده ام. از سال ۹۴ با گروه اگزیت به سرپرستی مهرداد خامنه ای آشنا شدم و همکاری ام را شروع کردم و تا به امروز در پنج تئاتر این گروه ایفای نقش کرده ام . بعد از اولین کارم با آقای خامنه ای ، تفکرات ایشان را با جریانات فکری خود همسو دیده ام و این همکاری تا الان و اجرای نمایش “مترسک” ادامه دار شد .

متن “مترسک” چه ویژگی هایی داشت که بازی در آن را پذیرفتید ؟ در رابطه با ویژگی های پرسوناژ “مترسک” بگویید .

از همان ابتدای فعالیتم در حوزه تئاتر به موضوعات اجتماعی و سیاسی علاقمند بودم . سالها پیش در دوران دانشجویی متن “چهارصندوق” را که یکی از سیاسی ترین متون موجود بود خوانده بودم و به نظرم متن جالبی بود . وقتی هم که کارگردان نمایش ، نقش “مترسک” را به من پیشنهاد دادند با کمال میل پذیرفتم .

“مترسک” ... دیدن ادامه » کاراکتری است که تاجر، روشنفکر، راهبه و کارگر آن را به وجود می آورند تا محافظ جان و مال و زندگی شان باشد اما با رسیدن به قدرت ، به وجود آورندگان خود را با هوش ، موقعیت شناسی و تزویر خود ، آن ها را تهدید ، تحقیر ، سرکوب و در بین شان رعب و وحشت و تفرقه ایجاد می کند و از این طریق آن ها را کنترل می کند تا به خواسته اش که تسلط بی قید و شرط است برسد.

“مترسک” نمایشنامه بیضایی نسبت به “مترسک” دراماتورژی شده توسط مهرداد خامنه ای در انتقال مفهوم به مخاطب چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند ؟

این نمایش برداشت آزادی از متن اصلی است . مترسکی که در نمایش ما است به نسبت نمایشنامه بیضایی، امروزی و مدرن شده است . تفاوت دیگری که باید به آن اشاره کنم این است که “مترسک” در اینجا فقط یک سرکوبگر نیست بلکه با ذکاوت است و دانسته عمل می کند . همچنین در نمایشنامه “چهارصندوق” شخصیت مترسک خودش به تنهایی عامل سرکوب است اما در نمایش مهرداد خامنه ای ، مترسک یک مرحله از فشار اجتماعی به اقشار مختلف جامعه است و بالاتر از او تصویر چشم های همیشه ناظر به صحنه و تماشاچی ها و خود مترسک است.

با توجه به اینکه در هر دو اجرای این نمایش ایفای نقش کرده اید ، آیا در اجرای مجدد این نمایش نسبت به اجرای پیشین خود تغییراتی داده اید ؟

حقیقت این است که می خواستم مترسک سال ۹۴ تکرار نشود . بنابراین در تمرین ها کنکاش دوباره و دوباره در نقش داشتم . لایه های عمیق تر این شخصیت را با کارگردان نمایش بررسی کردیم و نتیجه این شد که مترسکِ فعلی باهوش تر و با بازی های درونی تر و خوش ریتم تر و با دقت و تمرکز بیشتری نسبت به اجرای پیشین آن ، اجرا شده است .

چه مدت برای رسیدن به نقش مترسک تمرین داشتید ؟ پروسه تمرینات به چه شکل پیش رفت ؟

از اسفند ماه ۹۶ تمرینات با فاصله زمانی ماهی یکبار برای تحلیل و دورخوانی و از خرداد ماه امسال ، تمرینات مستمرمان شروع شد . در ابتدای مواجهه با نقش ، بابت اینکه قرار است مترسک را من ، یعنی یک زن ، بازی کند هیجان و کمی نگرانی داشتم چون این نقش نماینده ی همه جانبه ی سرکوب و قدرت است و ما بیشتر عادت داریم اینطور کاراکترها را در مردها ببینیم اما با صحبتهایی که با کارگردان داشتیم و با این تحلیل که مترسک زن است و زایش و بازتولید سرکوب را به همراه دارد ، با آرامش و اطمینان خاطر بیشتری به آفرینش نقش پرداختم .

در واقع مترسک با هر قشری در اجتماع که مواجه می شد نقش آنها را میگرفت . ایفای پنج شخصیت برای من سختی ها و پیچیدگی های خودش را داشت . اما در کنار همه این بالا و پایین ها کار بر روی این نقش برای من بسیار جذاب بود.

جنس بازی شما متفاوت با دیگر بازیگران نمایش است . این تفاوت چقدر کار شما را به عنوان بازیگر سخت می کرد ؟

بله درست است . جنس بازی من با بازیگران دیگر این نمایش متفاوت است اما این تفاوت کارم را سخت نمی کرد . حتی به من کمک هم می کرد . چون در اکثر مواقع احتیاج نبود بازی خود را با بازیگران دیگر ، هم سطح کنم یا در بعضی از قسمت های نمایش در بده بستان فکری چهار بازیگر دیگر قرار بگیرم و در عین جمع بودن و کار گروهی می توانستم یک فردیتی را در بازی و نقش خود حفظ کنم .

بازخورد و واکنش مخاطبان را نسبت به اجرای “مترسک“ چگونه ارزیابی می کنید .

گروه اگزیت روابط تنگاتنگی با مخاطبانش دارد و همیشه نظرات تماشاگران برایمان مهم بوده است. همیشه از انتقادات و نگاه تیزبین شان برای بهتر شدن کار استفاده کرده ایم و از تعریف و تمجیدهایشان هم برای اجراهایی با قدرت بیشتر انرژی مضاعفی گرفته ایم. تا امروز که در اواسط اجراهایمان هستیم اکثر تماشاگرانی که بعد از اجرا یا درصفحات مجازی ، نظراتشان را گفته اند ، لطف زیادی به نمایش “مترسک داشته اند و راضی از تامل و تفکری که در ذهنشان به وجود آمده از سالن بیرون رفته اند .
لینک این گفتگو در سایت تئاتر فستیوال:
http://theaterfestival.ir/مصاحبه-غزال-کنعان-پناه-نمایش-مترسک/
گروه اگزیت و مهرداد که نمرشون بیسته. اما خانوم کنعان عزیز قضاوت رو به مخاطبا باید بسپورین. به شخصه به زودی به تماشای نمایش شما خواهم نشست و اون موقع شاید بشه بهتر راجع به این بخش از عرایضتون که فرموده بودین: «بله درست است. جنس بازی من با بازیگران دیگر این ... دیدن ادامه » نمایش متفاوت است ...» قضاوت کرد. چون اساسن اگزیت روال کاریش همکاری با بچه‌های مستعد اما شناخته نشده و در مسیر گذار کم‌تجربگی به پختگی هستن.
راستش به عنوان یکی از مخاطبای کارای اگزیت که در چند سال گذشته اغلب مردادماه هر سال یک اجرا دارن؛ پاشنه آشیل اگزیت که البته قابل تحلیل و دفاع هست همین تیم بازیگری‌شون هست. وگرنه کم‌نظیر و یه جورایی بی‌نقص هستن. با این حال خیلی ناامید نیستم و بعید هم نمی ‌دونم که اینبار جهش و پیشرفت قابل اعتنایی داشته باشه تیم بازیگری و به خصوص شما با فرمایشی که گفته بودین. براتون آرزوی درخشش و حرکت در مسیر اثرگذاری در تئاتر رو دارم.
۲۳ مرداد ۱۳۹۷
خانم کنعانی بسیار خوشحالم از هم‌کلامی با شما. در همون نوشته از قضا گفتم که: «ناامید نیستم و بعید هم نمی ‌دونم که اینبار جهش و پیشرفت قابل اعتنایی داشته باشه تیم بازیگری» و همچنین اضافه کرده بودم: «به شخصه به زودی به تماشای نمایش شما خواهم نشست و اون موقع ... دیدن ادامه » شاید بشه بهتر قضاوت کرد.»
راستش بی‌تعارف باور دارم که شما با تمام توان و قدرتمند روی سن ایفای نقش می‌کنید؛ اینو از روی شناختم از کارگردان استثنایی و البته گروه اگزیت عرض می‌کنم.
خدا قوت می‌گم بابت هنرنمای‍ی‌تون در نقشی که ایفاگر اون هستین و تبریک می‌گم بهتون بابت بازخوردا و تعاریف متفق‌القول مثبت تماشاگرای این نمایش که در تیوال مستند وجود داره. مبادا سوءتفاهمی پیش بیاد و جیک‌جیک‌های فاقد اعتنا همچون نطق من از قدرت و شکوه اجراتون بکاهه. هرچند ممطئنم با بینشی که در شما از طریق مطالعه مصاحبه‌تون دیدم، انتقاد شما را قدرتمندتر می‌کنه.
۲۳ مرداد ۱۳۹۷
ای جان و دلم غزاله جانِ زیبا.
چقدر خوشحال شدم از دیدن کامنتت ، خوشحالی غیر قابل وصف.
بهترین ها رو برای تو آرزو میکنم، تویی که بهترینی.
دوستت دارم و موفقیتت آرزومه.
۲۳ مرداد ۱۳۹۷
برای همراهی در تیوال لطفا درآغاز    وارد شوید