پوستر نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» رونمایی شدخبرگزاری مهر:
۳۰ تیر ۱۳۹۷ - ۱۳:۴۷ - کد خبر ۴۳۵۲۷۲۸
پوستر نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» با طراحی امیر رجبی منتشر شد.
به گزارش تیوال به نقل از خبرگزاری مهر، «ریچارد سوم اجرا نمیشود» نام جدیدترین اثر نمایشی گروه تئاتر گیتی به دراماتورژی و کارگردانی روحالله جعفری است که پوستر آن منتشر شده است. طراحی پوستر این نمایش را امیر رجبی بر عهده داشته است.
حمید رحیمی، نسیم شجاعی، پوریا سلطانزاده، شهاب عباسیان، حسامالدین مختاری، مهدی بجستانی، محمد فرجیپور، آذر خوارزمی، حمید حبیبیفر، ندا حاجیبابایی، سیدرضا علوی، کامیار محبی و مجید رحمتی بازیگران «ریچارد سوم اجرا نمیشود» هستند که بهترتیب ورود به صحنه در نمایش بهایفای نقش میپردازند.
از دیگر عوامل این نمایش میتوان به محمد جعفری سیاوشانی مشاور گروه، مجید رحمتی مشاور کارگردان، اشکان زیباییان دستیار کارگردان، فرنوش فروزان برنامهریز و منشی صحنه، روحالله جعفری، مجید رحمتی طراح صحنه، سیامک احصایی مشاور طراح صحنه، الهام شعبانی طراح لباس، ماریا حاجیها طراح گریم، رضا خضرایی طراح نور، مجید روحبانی طراح صدا، امیر رجبی طراح پوستر و بروشور، امیرعلی آقایی مدیر صحنه، فهیمه حکمتاندیش، نادر بهرامی عکاس، عسل عباسیان روابطعمومی و مشاور رسانهای، امیر قالیچی تبلیغات مجازی، علی زندیه تیزر اشاره کرد.
این نمایش از ۳۱ تیر تا پایان مرداد ساعت ۱۹:۴۵ در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر به صحنه میرود.
تیوالپلاس۲۰٪ تخفیف کافه رستوران لبیسترو پاپ ویژه مشترکان تیوالپلاسکافه رستوران لبیسترو پاپ واقع در خیابان سمیه، بعد از سپهبد قرنی، نرسیده به نجات اللهی، داخل کوچه افشار، پلاک ۲۱۴ یکی دیگر از کافههاییست که مشترکان تیوالپلاس میتوانند بصورت حضوری و با ارائهی کد اشتراک خود از ۲۰٪ تخفیف بهره مند بشن.
ساعت سرویس دهی:
شنبه تا جمعه از ساعت ۹:۰۰ تا ۲۴:۰۰
کافه رستوران لبیسترو پاپ رو میتونید از طریق لینکهای زیر دنبال کنید:
کانال تلگرام | اینستاگرام
از دیگر خدمات تیوالپلاس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
فیلیمو
اسنپ
دلیون
شهر کتاب آنلاین
اسنپ فود
مدیسه
نوار
فروشگاه بازی و اندیشه
کافه گرامافون
کافه گالری ایرانشهر
گزارشی از تمرین نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود»؛ روایتِ یک حکومت توتالیتری با پالتوپوشها و ماموران مخفیاش/ آزادی بیان در هیچ نقطهای از جهان وجود ندارد خبرگزاری کار ایران (ایلنا):
کد خبر: ۶۴۵۶۲۲- ۲۸/۰۴/۱۳۹۷-۱۰:۰۰:۱۵A
روحالله جعفری میگوید: هنر در هیچ چهارچوبی نمیتواند زندانی باشد چراکه صفت بارز آن، قیدناپذیری است. هنر، نیاز روحی و معنوی و اجتماعی است که از اجتماع تغذیه میکند و لاجرم باید بازده آن هم برای اجتماع باشد. در نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» هم به این مهم پرداخته شده است.
به گزارش تیوال به نقل از خبرنگار ایلنا، «ریچارد سوم اجرا نمیشود» روایت برههای از زندگی کارگردانی است که در روسیه به او اجازه اجرا داده نمیشود. نمایشی به دراماتورژی و کارگردانی روحالله حعفری و براساس متنی از «ماتئی ویسنییک» که اصغر نوری آن را ترجمه کرده است. بازیگران این اثر نمایشی (به ترتیب ورود به صحنه) عبارتند از: حمید رحیمی، نسیم شجاعی، پوریا سلطانزاده، شهاب عباسیان، حسامالدین مختاری، مهدی بجستانی، مهدی فرجیپور، آذر خوارزمی، حمید حبیبیفر، ندا حاجیبابایی، سیدرضا علوی، کامیار محبی، مجید رحمتی. «ریچارد سوم اجرا نمیشود» از ۲۹ تیر اجرای خود را در سالن چهارسو مجموعه تئاتر شهر آغاز میکند. پیش از اجرای عمومی آن به محل تمرین نمایش رفتیم تا با کارگردان و بازیگرانش گفتگویی کنیم.
قانون محلی، اغتشاش فرهنگی را جایگزین قانون میکند
گروه تئاتر گیتی برای نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» هر روز تمرینهای طولانی، فشرده و منظمی برای بازیگران دارد. بعد از تمرینهای بیان و بدن که هر روز انجام میشود، به محل تمرین گروه در مجموعه تئاتر شهر رسیدهام. جعفری پیش از شروع تمرین اصلی، برای گروهش از ضرورت همدلی اتحاد و نظم میگوید. سپس جلسه تمرین شروع میشود و قرار است صحنهها از آخر به اول برود؛ یعنی از پرده بیستم به پرده اول. جعفری این شیوه تمرین را چالشی برای بازیگرانش میداند تا مدیریت زمان و مکان و حس را برای انتقال معنا و مفهوم به مخاطب فراهم کند. هرچند که به گفته بازیگرانش، هر روز، از شکلهای مختلف تمرین استفاده میشود تا آمادگیشان حفظ شود.
روحالله جعفری، همچنان که نگاهی به صحنه دارد، درباره اجرای اثر میگوید: گروه تئاتر گیتی بعد از اجرای نمایش «من چهجوری ممکنه یه پرنده باشم؟» که سال ۹۲ در سالن چهارسو مجموعه تئاتر شهر اجرا شد، بیش از چند نمایشنامه به ادارهکل هنرهای نمایشی برای دریافت مجوز ارائه داد که هیچکدام اجازه اجرا نگرفتند و هربار به دلایل نامشخصی این نمایشنامهها فرصت روی صحنه رفتن پیدا نکردند.
این کارگردان و نمایشنامهنویس تصریح کرد: در حوزه فرهنگ و هنر همه باید به قانون احترام بگذارند و کسی نباید به اسم نظارت و ارزشیابی قانون را تفسیر به رای خود کند. اگر در این خصوص قانون محلی وضع شود که در مواردی این اتفاق میافتد، اغتشاش فرهنگی به جای قانون اعمال میشود.
«در کشوری که هنرمندان شادند همه چیز روبراه است چون یعنی همه مردم شادند»؛ هرچند این جمله در «ریچارد سوم اجرا نمیشود» گفته میشود اما سرتاسر نمایش از تلاشی مستمر برای منصرف کردن کارگردان از اجرای یک نمایش حکایت دارد؛ لحظه به لحظه آدمها شرایط را برای «مایرهولد» سخت میکنند و او را مرتجع و فاسد میخوانند تنها برای اینکه خوانشی معاصر و امروزی از ریچارد سوم شکسپیر نداشته باشد. سختیهایی که برای کارگردان تئاتر ایرانی هم چندان ناآشنا نیست.
صفت بارز هنر، قیدناپذیری است
جعفری با بیان اینکه «فعالیت در حوزه هنر برای من مامنی است که از این طریق میتوانم در ایجاد پویایی فرهنگی و گام برداشتن برای رسیدن به توسعه فرهنگی مثمر ثمر باشم و به این مهم بپردازم که انسان فرهنگی باید دارای چه ویژگیها و شاخصهایی باشد» گفت: بعد از همه این مجوز ندادنها در چهار سال گذشته، نمایشنامه «ریچارد سوم اجرا نمیشود» اثر «ماتئی ویسنییک» که اصغر نوری ترجمهاش کرده را به ادارهکل هنرهای نمایشی ارائه دادم. این بار موافقت لازم از سوی این ادارهکل انجام شد و دو ماه است هر روز به صورت فشرده هشت ساعت مشغول تمرین این نمایش هستیم تا آن را برای به صحنه رفتن آماده کنیم. سه نفر از شورای ارزشیابی و نظارت روز پنجشنبه ۱۴ تیر به محل تمرین ما آمادند و نمایش را بازبینی کردند که نمایش حتی بدون یک مورد حذفی مجوز اجرا گرفت و در نهایت چهارشنبه بیست تیر مجوز را با امضای مدیرکل هنرهای نمایشی دریافت کردم.
این کارگردان تئاتر و پژوهشگر، تصریح کرد: هنر در هیچ چهارچوبی نمیتواند زندانی باشد چراکه صفت بارز هنر، قیدناپذیری است. هنر نیاز روحی و معنوی و اجتماعی است که از اجتماع تغذیه میکند و لاجرم باید بازده آن هم برای اجتماع باشد و در این نمایش هم به این مهم پرداخته شده است.
جعفری خاطرنشان کرد: برای برونرفت از مشکلات ریز و درشتی که در حوزه فرهنگ و هنر و در عرصه هنرهای نمایشی با آن دست به گریبان هستیم تغییر در باورهای مدیران فرهنگی برای اعتماد داشتن و اعتماد کردن به خانواده هنر و هنرمندان لازم و ضروری است. گروه تئاتر گیتی بر این باور است که توسعه فرهنگی جوهر همه توسعههاست و برای رسیدن به توسعه پایدار باید از سرچشمه فرهنگ استفاده کرد.
کارگردان نمایش «من چهجوری ممکنه یه پرنده باشم؟» ادامه داد: نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» زمینه را برای گفتگو میان مخاطبانی که از آن دیدن میکنند فراهم میکند چراکه مخاطب نمیتواند در این جنس از نمایش منفعل باشد. این نمایش برخلاف جریان مرسومِ تئاتر میانمایه و مبتذلی است که عدهای تلاش دارند آن را به خصوص در این چند سال اخیر موجه و استاندارد جلوه دهند.
این نمایش، از سانسور و توقیف میگوید
در پردهای از نمایش، یکی از همه آدمهای زندگی مایرهولد که قصد دارند او را از اجرای نمایشاش منصرف کنند خطاب به این کارگردان میگوید: «روشنفکرای دروغگو حقتونه؛ به خاطر شماست که هیچی توی این مملکت درست نمیشه...» همه میخواهند اندیشه را از مایرهولد بگیرند؛ حتی همسرش که نقش او را آذر خوارزمی بازی میکند. خوارزمی درباره نمایش و پیوستناش به این گروه گفت: «یکی از دلایلی که خیلی از متن خوشم آمد این بود که بسیار فراخور زمان ماست. ما مدام هنرمندانی را میبینیم که سانسور میشوند و با کارهایی مواجهیم که توقیف میشوند و بازیگرانی که نمیرسند روی صحنه بروند. آنقدر با سانسور روبروییم. وقتی متن را خواندم برایم آشنا بود. خیلی خوشحالم که قرار است روی صحنه برویم چون این درددل تکتک تئاتریها هر هر دورهای است.»
سیدرضا علوی (بازیگر نقش پدر) هم درباره ویژگیهای نمایشنامه گفت: «پایاننامه من درباره بازخوانی مفهوم نخبهکشی و تاثیر آن در ادبیات نمایشی بود و از این نظر، وقتی متن را خواندم خیلی توانستم با آن ارتباط برقرار کنم. در این نمایش، همه از پدر و مادر گرفته دیگران، دست به دست هم میدهند تا مایرهولد، ریچارد سوم را اجرا نکند. هرکسی به نوعی اجازه نمیدهد او ریچارد سوم را معاصرسازی کند؛ بلکه میخواهند وادارش کنند همان چیزی که هست و به همان شیوه قدیمی خودش را اجرا کند. حتی دیالوگی در متن هست که خطاب به مایرهولد میگوید به شکسپیر خیانت نکن. هر کدام از این افراد، ازجمله پدر در حزبی هستند و میکوشند مایرهولد را منصرف کنند؛ پدر میگوید این کار را برای خدمات عمومی پاکسازی ایدئولوژیک انجام میدهد.»
پوریا سلطانزاده که در این نمایش نقش فرمانده را بازی میکند هم با بیان اینکه «هفت سال است تئاتر را به صورت حرفهای دنبال میکنم و الان خوشحالم در این گروه و این کار حضور دارم» گفت: نکته اصلی این کار متن است؛ دغدغهای که در نمایشنامه هست و ضرورت اجرایش در برهه زمانی امروز جامعه ما، این دغدغه را در من بازیگر ایجاد میکند که کار کنم و صدای مردم را به گوش خودشان برسانم تا شاید بتوانیم تلنگری بزنیم که بیدار باشند و حواسشان به خودشان و همنوعانشان باشد.
سلطانزاده ادامه داد: فرمانده این نمایش، نماینده استالین و قدرت نظامیای در شوروی است که در هر کشوری آن را به نوعی میتوان دید. روی نقش اصلی کار یعنی مایرهولد از طرف همه اجزای جامعه فشاری وجود دارد و نمیگذارند این متن را اجرا کند و در نهایت حتی به سکوت در نمایش او هم گیر میدهند.
مهدی بجستانی در «ریچارد سوم اجرا نمیشود» نقش ریچارد را دارد و معتقد است متن این نمایش، دغدغه خیلی از هنرپیشهها و به خصوص کارگردانهاست: چون نمایشنامه موضوع ممیزی و سانسور را مطرح میکند. وقتی اثری را دو ماه برای اجرا تمرین میکنیم کارگردان بیش از هرکسی دوست دارد مردم بیایند آن را ببینند و وقتی جلویش گرفته میشود برای کارگردان سختتر از هنرپیشه است. فکر میکنم کار کردن و اجرای این متن برای یک کارگردان خیلی جذاب است. راستش، برایم سوال است که تماشاگر عام چقدر میتواند با اثر ارتباط برقرار کند؟ فکر میکنم تماشاگران پیگیر تئاتر متوجه فضای کابوسوار اثر خواهند شد اما در هر صورت ما سعی کردیم طوری روی صحنه داستان را نمایش دهیم که تماشاگر متوجه شود این اتفاقها در ذهن مایرهولد رخ میدهد.
باید از خود بپرسیم «لزوم اجرای این نمایش در حال حاضر چیست؟»
در طول اجرای تمرینی نمایش، وقفه یا سکوتی بین صحنهها نیست؛ مانند یک فیلم سینمایی نماها درهم میآمیزند و تماشاگر فرصت پلک زدن ندارد چون صحنهها و اتفاقها دایم جلوی چشم او در حرکت است. تماشاگر در این جنس از نمایش باید مشارکت فعال داشته باشد و نمیتواند خنثی و منفعل باشد چون دایم در حال کشف و شهود است. مجید رحمتی که نقش سرنگهبان سلول مایرهولد را در «ریچارد سوم اجرا نمیشود» بازی میکند، معتقد است این نمایش از نظر جامعهشناسی مابهازای بیرونی دارد و هر هنرمندی باید در انتخاب اثر دقت کند و وقتی میخواهد کاری را روی صحنه ببرد از خود بپرسد «لزوم اجرای این نمایش در حال حاضر در کشور چیست؟»
رحمتی با بیان اینکه «ریچارد سوم اجرا نمیشود پنجمین تجربه همکاری من با گروه تئاتر گیتی و روحالله جعفری در مقام کارگردان است»، ماتئی ویسنییک (نمایشنامهنویس این اثر را) شخصیت عجیبی خواند و گفت: «در ایران به دلیل سختیهای نمایشنامههای ویسنییک خیلیها سراغش نمیروند. اما گروه تئاتر گیتی خوانشهایی به صورت گروهی و کارگاهی از این نمایشنامهها در طول این سالها داشته است. در انتخاب این متن هم فاکتورهای مختلفی مدنظر قرار گرفته است؛ نخست اینکه فضای نمایش ریچارد سوم اجرا نمیشود، به خانواده خود تئاتر برمیگردد که امروز میبینیم به چه فضای عجیبی گرفتار شده است. همه نمایشها سهلالوصول و بزن و بکوبی شده و با یک سری شوخیها و فقط برای جذب مخاطب دست به هر چیزی میزنند. کسی دیگر به مابهازای جامعهشناسیاش فکر نمیکند. من فکر میکنم این تئاتر نیست. تئاتری که قصد القای اندیشهای را داشته باشد برای من در اولویت است.»
این بازیگر با اشاره به نقشاش گفت: من نقش سرنگهبان سلول مایرهولد را بازی میکنم که فقط برای شکنجه او وارد صحنه میشود اما میبینیم که خودش یک زندگی سرتاسر تراژدی دارد و مزدوری است که از سرزمین اسبها و آبها آمده.
رحمتی ادامه داد: این متن داستان کارگردانی است که میخواهد در عصر حاضر، ریچارد سوم را اجرا کند اما همه از او میخواهند نمایشی کمدی بسازد؛ نمایشی که قشنگ و زیبا و پر از پری باشد و از عشق بگوید؛ اما مایرهولد اصلا نمیپذیرد و میخواهد ریچارد را با اندیشه خود کار کند اما حزب کمونیست روسیه مقابل او قرار میگیرد و سرنوشت بسیار تلخی برای این کارگردان رقم میزند.
حمید حبیبیفر بازیگر نقش رئیس کمیسیون هم بنمایه این نمایش را «مخالفت نظام پرولتاریا با اجرای تئاتری که مایرهولد میخواهد روی صحنه ببرد» خوانده و گفت: «رئیس کمیسیون با رندی و مکر و حیله خاصی میخواهد جوری از مایرهولد بازجویی کند که خود او مجبور به اعتراف شود. او همیشه سعی میکند با ترفندهای خاص خودش روی اعصاب و تمرکز مایرهولد تاثیر بگذارد. معتقدم این نمایش مشکلاتی که یک گروه تئاتر میتواند در شرایط و زمانه خاصی و در جای خاصی داشته باشد را بازگو کند. در کشور خود ما هم آثاری بودهاند که به خاطر سلیقه بعضی از افراد توقیف شدهاند و خب، نمایشنامه شباهتی از این دست با شرایط داخل کشورمان داشت و به درک ما از وضعیت کنونی نزدیک بود.»
کامیار محبی دیگر بازیگر این نمایش هم با اشاره به جذابیت نمایشنامه میگوید: «معتقدم در جهان حاضر که حکومتهای توتالیتر حکومت میکنند هیچ آزادی بیانی در هیچ کجای جهان وجود ندارد و همه باید تحت سیطره آن دانای کلی باشند که به جهان حکومت میکند.»
محبی درباره نقش خود هم گفت: من نقش بچه را بازی میکنم؛ پسری که از تانیا و مایرهولد به وجود میآید و در صحنه متولد میشود. بچهای که بهشدت جذاب است و بهنوعی دریافتکننده و ناطق حکومتهاست. اما در عین حال خیلی معصوم است و همین معصومیت باعث میشود حرفی که میزند بیشتر به دل بنشیند. معتقدم این نقش، شخصیتی بسیار جذاب و دوستداشتنی است.
درک شخصیتها و زمانهشان؛ چالشی جدی برای بازیگران
نمایش در تمام این بیست صحنه مثل یک کابوس و رویا است؛ مثل پلک بر هم زدن قبل از مرگ که همه چیز را در یک لحظه مرور میکنی. لحظههایی که همه آدمهای آشنا در آن میبینی؛ در اینجا مایرهولد از پدر و مادر و همسرش گرفته تا دوستان و نزدیکانش را نمادی از جامعه و سیستم میبیند که میخواهند او را از پا درآورده و بشکنند. نورپردازیها در این نمایش طبق آنچه روحالله جعفری توصیف میکند قرار است به سمت فضای اکسپریونیستی برود و از سایهپردازیهای متداول دور شود. جعفری نقشهای از چیدمان صحنه نهایی در دست دارد که در آن به طور مشخص از تمام ظرفیت سالن و معماریاش استفاده شده است. این کارگردان در اجرای قبلی خود در سالن چهارسو (من چهجوری ممکنه پرنده باشم؟) هم چیدمان نور، صحنه و صدای سالن را تغییر داده بود و در طول این چهار سالی که از آن اجرا میگذرد این موارد در سالن برای اجرای دیگری تغییر نیافته بود. حالا اجرای جدید گروه تئاتر گیتی یعنی «ریچارد سوم اجرا نمیشود» براساس معماری و بافت سالن نمایش طراحی شده است. این سختگیری و رعایت جزئیات تنها شامل معماری و طراحیهای نمایش نیست؛ بلکه بازیگران را هم دچار چالشهایی جدی کرده است. برای هر کدام از بازیگران نمایش رسیدن به نقش، چالشی بوده که سعی کردهاند در طول تمرینها از پس آن بربیایند. محمد فرجیپور که نقش ریچموند (یکی از سلحشوران جنگ) را بازی میکند درباره همین مساله میگوید: «من چیزی در رابطه با این نقش نمیدانستم و این چالشی شد تا تحقیق کنم و بدانم در آن زمان این شخصیتها چطور زندگی میکردند و چطور میجنگیدند. برای من چالشی جدی بود که بدانم چطور میتوانم مانند آنها زندگی کنم؟ ضمن اینکه در این نمایش من یک دستم قطع شده و کنترل آن تمرین زیادی طلب میکرد.»
اما روایت نسیم شجاعی در نقش «زنایدا» (سوفلور) از چالشی که برای او پیش آمده به کشف زوایای زندگی واقعی این شخصیت برمیگردد؛ او میگوید: «متن را که خواندم علامت سوال بزرگی درباره زنایدا برایم پیش آمد که با راهنمایی آقای جعفری دربارهاش تحقیق کردم. فکر میکنم تصویر زنایندا از بقیه شخصیتهای نمایش واضحتر است چون در زندگی مایرهولد وجود خارجی داشته و کسی بوده که مایرهولد بهخاطرش از همسرش جدا میشود و رابطه عاشقانهای با او برقرار میکند. زنایندا قبل از اعدام مایرهولد، با ۱۷ ضربه چاقو کشته میشود و این اتفاق مانند دزدی نشان داده شده و پیگیری نمیشود.»
شجاعی با اشاره به قصه نمایش با بیان اینکه «این فضای خفقان متعلق به یک کشور و یک زمان نیست» گفت: فکر میکنم خیلی جاها و خیلی زمانهایی بوده که هنرمندان را بهخاطر اثرگذاری در ذهن آدمها محدود کردهاند. این داستان برای من جالب بود چون احساس میکردم به نوعی بین همه زمانها و اقوام گره خورده است. من با زنایندا چالش زیادی داشتم برای اینکه فکر میکنم شباهتهایی با دنیای ما دارد؛ در محیطهای هنری ما هم برخی هستند که از بعضی ظرافتهایشان استفاده میکنند تا به اهدافی برسند؛ من دچار تردید بودم که آیا زنایدا واقعا مایرهولد را دوست داشته؟ آیا عاشق کسی شده که ۲۰ سال از خودش بزرگتر است؟ احساس میکنم تا واقعا آن آدم را نبینی و لمس نکنی نمیتوانی کامل او را بفهمی. اما در نهایت آنچه من گفتم برداشت ذهنی خود من از شخصیت زنایداست و این چالش حلنشدنی باقی میماند.»
حمید رحیمی که نقش مایرهولد نمایش را بازی میکند با اشاره به دغدغههایی که این متن دنبال میکند، گفت: فکر میکنم در تمام دنیا هر چیزی که باعث فهم، آگاهی و تفکر بیشتر مردم بوده با ممانعتها و شرایط ویژهای هم مواجه شده است. ایران هم از این قضیه مستنثی نیست، هرچند که داستان این نمایش مربوط به صد سال پیش روسیه است اما تاریخ همیشه تکرارشدنی است و سالهای آتی هم این مساله پابرجا خواهد بود چراکه جزئی از طبیعت است که گویا هرچه باعث افزایش آگاهی میشود باید حذف شود.
رحیمی درباره پروسه رسیدن به نقش هم گفت: ما الان نزدیک دو ماه است در حال تمرین هستیم و تا اینجا خیلی خوب پیش رفته. هر نقشی چالشهای خاص خودش را دارد و بازیگر هم تمام تلاشاش میکند آنها را پشت سر بگذارد و اتفاق خوبی روی صحنه رقم بزند.
تمرینهای بدن، بیان و تمرکز برای اجرایی کمنقص
«اگر سر قفس قلبه باید سر رو منفجر کرد»؛ این یکی از جملههای اثرگذار نمایش است. نمایشی که سرتاسر آن قرار است در فضای ذهنی مایرهولد کارگردان بگذرد. در صحنههای پایانی مایرهولد در زندان به صورت ذهنی با ریچارد گفتگو و صحنه مورد علاقهاش را کارگردانی میکند. صحنهای که ریچارد در آن در حال مبارزه است و به گفته جعفری، بازیگرانش برای ایفای آن فنون شمشیربازی را یاد گرفتهاند. روحالله جعفری روی تمرینهای مرتب و طولانی مدت و پیوسته تاکید دارد؛ به طوریکه دو ماه و روزی بین شش تا هشت ساعت با بازیگرانش تمرین کرده تا به مرز آمادگی برسند و از هرگونه حرکت درشت روی صحنه بپرهیزند.
ندا حاجبابایی با بیان اینکه تمرینهای آمادهسازی این نمایش خیلی خوب انجام میشود و بازیگران وقتی وارد سالن میشوند تمرینهای بدنی و تمرکزی انجام میدهند که برای آمادهسازی بسیار حرفهای است، گفت: «این شیوه تمرین برای من خیلی جالب بود چون کمتر در تئاتر ما اتفاق میافتد و من خیلی خوشحالم که در این گروه حرفهای هستم.» آذر خوارزمی هم با اشاره به همین موضوع گفت: «از روز اول تمرین دیدم متدهایی که آقای جعفری سر تمرین کار میکند کمی پیچیده و عجیب است اما احساس میکنم تفاوتش با کارهای دیگر همین روشهایی است که ایشان رویش تاکید دارد. شاید خیلی هم ساده باشد اما در مسیر تمرین و طول اجرا میفهمیم نکاتی که لحاظ میکند چه تاثیرهای مثبتی داشته است.»
سیدرضا علوی هم یادآور میشود: «بازیگر باید تمرکز داشته و به نقش برسد و این تمرینها به این قضیه کمک میکند. این گروه تمرینهای متفاوتی دارد؛ خیلی روی بدن و حجم بدن تمرکز دارد که معتقدم همین مساله باعث شده تمرینها خیلی مفید و در عین حال سخت باشد.»
محمد فرجیپور تاکید کرد: «من نخستین بار است که با دکتر جعفری کار میکنم و این همبستگی را توانستم یاد بگیرم. این همبستگی و دوستانه بودن فضای گروه باعث شده که از جان و دلم مایه بگذارم و از این همکاری خیلی خوشحالم.»
شهاب عباسیان که در این نمایش دو نقش را بازی میکند با اشاره به تجربه همکاری خود با گروه تئاتر گیتی گفت: «تقریبا اوایل خرداد بود که به این پروژه اضافه شدم. در ابتدا برای من متن خیلی جذاب بود. شخصیت مرد پالتوچرمی نقشی بود که آن را تاکنون به این شکل تجربه نکرده بودم چون پایه و اساسش روی بدن و حضور بازیگر است و در نتیجه برایم چالش خیلی عجیبی بود. پالتوپوشها هماهنگی و در کنار هم دیده شدنشان در این کار خیلی مهم بود. درست است که کمیت حضور این دو پالتوپوش خیلی کم است اما بهنظرم کیفیتشان مهم است. این دو افرادی هستند که پشت پرده همه جوره شخصیت مایرهولد را کنترل میکنند و درگیر او هستند و به نوعی میخواهند حتی او را از دنیا پاک کنند. اما کاراکتر آنتون یعنی نقش دیگری که در این نمایش بازی میکنم بسیار با این شخصیت متضاد است؛ آدمی است که به مایرهولد هشدار میدهد اما برای من آنتون میتواند همان مرد پالتوچرمی باشد؛ مثل آدمهایی دورویی که مقابلت دوستات هستند و پشت سرت دشمنات.»
عباسیان در مورد تمرینها هم گفت: «همکاری با این پروژه برای من اتفاق ویژهای است چون تمرینهای تمرکزی، بدن و بیان به شدت قوی و حرفهای انجام میشود. ما گروهی حرفهای، همدل و هماهنگ هستیم که شاید شش ساعت در روز کنارهم تمرین کنیم اما خسته نمیشویم. یکسری ایرادهایی که در این سالها در بازیگریام داشتم و از آنها اطلاع نداشتم را در این تمرینها کشف و سعی کردم درستشان کنم و امیدوارم که موفق شده باشم.»
حسامالدین مختاری دیگر پالتوپوش این نمایش هم گفت: «نیاز بود که پالتوپوشها متفاوت باشند. اگر میشد سه نقش هم بازی کنیم این کار را میکردیم اما چون پالتوپوشها باید خاص میبودند و ذات مامور بودنشان حفظ میشد در جای دیگری حضور نداشتیم. توجیه بودنمان در نقشی دیگر در مهمانی هم این بود که ماسک به صورت داشتیم. پالتوپوشها مامورهای حزباند که همهجا هستند و همهچیز را نظاره میکنند و پاکسازیهای اساسی و اصلی را میکنند. پدر و مادر مایرهولد تحت تاثیر حزباند و تلاش میکنند از فرزندشان محافظت کنند که گمراه نشود اما ماموران پالتوپوش کاری به این مساله ندارند. مثلا در پرده هشت پاکسازی اساسی را انجام میدهند، یا در صحنه در زایمان همسر مایرهولد، به شدت مراقباند که بچهای سالم به دنیا بیاید که در راستای افکار حزب باشند.»
مختاری با بیان اینکه «آقای جعفری انقدر جذاب پروسه تمرینها را مدیریت میکند که هیچچیز چالشی جدی نیست و همهچیز خوب و روان و ساده انجام میشود» گفت: «ریچارد سوم اجرا نمیشود» متن بسیار سختی است اما آقای جعفری مثل یک کاتالیزور همه چیز را ساده و راحت کردند و اتفاقهای خوبی افتاد و خیلی کار روان شد.
با پایان گفتگوها و اجرای تمرینی، گروه تئاتر گیتی را ترک میکنم که آخرین روزهای تمرین «ریچارد سوم اجرا نمیشود» به کارگردانی روحالله جعفری را در پلاتوی اجرای تئاتر شهر پشتسر میگذارد تا در آخرین روزهای ماه اول تابستان خود را به اجرای عمومی برساند.
سام قریبیان «هتل ایران» را افتتاح میکندبه گزارش روابط عمومی نمایش «هتل ایران»، سام قریبیان دوشنبه ۱ مرداد ماه نمایش «هتل ایران» را در تالار ناصرخسرو افتتاح میکند.
نمایش «هتل ایران» از ۱ مرداد تا ۱۹ مرداد به مدت بیست شب هر شب ساعت ۱۹ میهمان علاقهمندان در تالار ناصرخسرو خواهد بود.
نمایش «هتل ایران» نوشته افشین هاشمی به کارگردانی سهیل پورجعفر است.
در این نمایش مشاور کارگردان سیامک واعظی، دستیار کارگردان شباهنگ افتخاری، تار وتنبک حسین ملک، فراز نسیبی هستند و بازیگران آن عبارتند از: آرام سلیمانی، امیر اسعدی، فرییا خدادادی، نیلوفر کوشامهر، محمدرضا ابراهیم پور، سهیل پورجعفر
دیگر عوامل این نمایش عبارتند از:
منشی صحنه مهدی مختاری، عکاس یاسمین الله یاری، طراح دکور و نور سهیل پورجعفر، گریم مهرداد اشکانی، ساخت تیزر جوادبابالویی، روابط عمومی علیرضا ترامشلو، طراح پوستر سهیل پورجعفر، محمدرضا سخایی
تالار ناصر خسرو واقع خیابان انقلاب ،خیابان ١٦ آذر ، جنب تئاتر مولوی است.
گفتگوی تیوال با امیر بهاور اکبرپور دهکردی
گفتگوی تیوال با امیر بهاور اکبرپور دهکردی / کارگردان.
گفتگو کننده: نازنین موسوی
گفتگوی تیوال با سارا مخاوات
گفتگوی تیوال با سارا مخاوات / نویسنده و کارگردان.
گفتگو کننده: نازنین موسوی
اولین تیزر نمایش «دیگری» رونمایی شداز اولین تیزر نمایش «دیگری» به نویسندگی و کارگردانی محمد حاتمی و تهیه کنندگی اردشیر رضایی رونمایی شد.
ساخت این تیزر بر عهده نیما قپانوری بوده است.
نمایش «دیگری» از ۲۷ تیر اجرا و تا ۲۵ مرداد در تالار حافظ ساعت ۲۰:۴۵ روی صحنه است.
در خلاصه داستان این نمایش آمده است: قصه این اثر نمایشی حکایت از زندگی زنی نویسنده دارد که در حوادث پیرامون اجتماعش سخت درگیر میشود و آخرین رمانش را بر اساس اتفاقات اطرافش پایهریزی میکند به شکلی که او غرق در جهانی دیگری با قصه دیگری میشود. (دیگری مرثیه برای خندیدن)
بازیگرانی که در نمایش «دیگری» ایفای نقش می کنند عبارتند از: خسرو شهراز، توماج دانش بهزادی مهمان از گروه « تئاتر پراکسیس»، نوشین اعتماد، لاله مرزبان و محمد حاتمی.
از دیگر عوامل این نمایش می توان به مدیر اجرایی: شیرین خشایی، طراح لباس: هلیا شکری، موسیقی: گروه تهران الف دستیار یک کارگردان: پیمان بلاغی، منشی صحنه: زهرا فراهانی، تهیه کننده: اردشیر رضایی و مشاور رسانه و روابط عمومی علی دهبان اشاره کرد.
پیش از این محمد حاتمی نمایش «پالت» را در ایرانشهر سالن استاد ناظرزاده کرمانی به عنوان کارگردان روی صحنه داشت.
علاقهمندان به تماشای این نمایش میتوانند برای خرید بلیت به سایت تیوال و یا به صورت حضوری به تالار حافظ واقع در خیابان رازی، خیابان استاد شهریار، روبروی تالار وحدت، سالن حافظ مراجعه کنند.
برای دیدن تیزر نمایش، اینجا را کلیک کنید.
برگزیده جایزه ادبیات نمایشی سی و ششمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر، سرانجام به روی صحنه خواهد رفتمهرگان میزبان «تیولا» میشود«تیولا» نوشته و کارگردانی علی عابدی، کارگردان نام آشنای تئاتر کشور بالاخره و پس از کش و قوس های فراوان مرداد و شهریور به روی صحنه خواهد رفت.
به گزارش روابط عمومی این نمایش، علی عابدی که پیش از این قرار بود «تیولا» را در تماشاخانه شهرزاد به روی صحنه ببرد، سرانجام تماشاخانه تازه تاسیس مهرگان را برای اجرای این کار انتخاب کرد.
«تیولا» گونه ای از عروس دریایی که به مرگ طبیعی هرگز نمیمیرد. اما او در این نمایش در جنگ تسلیم می شود و حالا به مرگ میرسد. نمایشنامه این اثر در سی و ششمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر برگزیده جایزه اثر حرفه ای این جشنواره شده بود.
بازیهای این اثر که تهیه کنندگی آن را طاهر خرمی انجام خواهد داد، به عهده پرستو گلستانی، وحید آقاپور، محمد صادق ملک و سامان دارابی است.
طراحی صحنه «تیولا» را سعید یزدانی به انجام رسانده و زری کریمی در حال طراحی لباس بازیگران این اثر است.
دیگر عوامل «تیولا» به شرح زیر است:
طراح گریم: احمد نگهبان، طراح نور: امیر ترحمی، طراح پوستر: سعید رضوانی، عکاس:بابک حقی، دستیار کارگردان و برنامه ریز: الهه افخمی، مدیرصحنه: شیما فرشتیان، منشی صحنه: پانیذ تاج بخت، دستیاران صحنه: مسیب کریمی، ابوالفضل شفیعی زاده
نمایشگاه عکس «صحنه» با آثار «فاطمه شمیمی» از شنبه، ۳۰ تیرماه در فرهنگسرای آفتاب مراسم گشایش نمایشگاه عکس «صحنه» شامل آثار «فاطمه شمیمی» روز شنبه ۳۰ تیرماه، ساعت ۱۶ در فرهنگسرای آفتاب برگزار میشود.
به گزارش روابطعمومی این رویداد، فاطمه شمیمی ـ عکاس تئاتر ـ از روز شنبه ۳۰ تیرماه منتخب آثار عکاسی خود را از نمایشهای اجراشده طی سالهای گذشته، در فرهنگسرای آفتاب به معرض نمایش خواهد گذاشت.
شمیمی در این نمایشگاه،۲۰ تابلوعکس با ابعاد ۳۰ در ۴۵ را از نمایشهایی مانند «خاطرات و کابوسهای یک جامهدار از زندگی و قتل میرزاتقیخان فراهانی»،«خاطرات هنرپیشه نقش دوم»،«مرگ یزدگرد»،«حباب»، «نفرین طبقه گرسنه»،«آخرین انار دنیا» و ... روی دیوار فرهنگسرای آفتاب به نمایش میگذارد.
نمایشگاه عکس «صحنه»، دومین نمایشگاه انفرادی این عکاسِ هنرمند است. شمیمی،که در رشته نرمافزار تحصیل کرده، از سال ۹۲ قدم به دنیای عکاسی حرفهای گذاشته و تاکنون در چهار نمایشگاه عکس گروهی و انفرادی طی سالهای ۹۲ تا ۹۵ در فرهنگسراهای خاوران، هنگام و اشراق شرکت داشته است. همچنین او دو دوره در سالهای ۹۴ و ۹۵ داور مسابقه عکس موبایلی «شهرِ مهربانی» بوده است.
شمیمی درباره برپایی این نمایشگاه گفته است:«همیشه از دیدن تئاتر لذت بردهام. هر نمایش، برایم داستانی بود از زندگی، غم، عشق و دوستی، و تحقق رویاهایم گاهی میان بازیِ بازیگران و رقص نور بر صحنه تداعی میشود. خوشبختانه هنرِ موردِ علاقهام ـ عکاسی ـ به یاریام آمد تا بتوانم صحنههای دوستداشتنیِ تئاترهایی را که میبینم ثبت کنم و خوشحالم که اکنون میتوانم دیدگاه خود را از دریچهی دوربین، با علاقهمندانِ تئاتر و عکاسی به اشتراک بگذارم».
علاقهمندان به شرکت در مراسم گشایش نمایشگاه عکس «صحنه» میتوانند روز شنبه ساعت ۱۶ تا ۱۸ از این نمایشگاه در نشانی خیابان دکتر شریعتی، روبهروی خیابان دولت،کوچه امامزاده، فرهنگسرای آفتاب دیدن کنند.
گفتنی است این نمایشگاه تا ۴ مردادماه ادامه خواهد داشت.
«آپ آرت مان» در خانه هنرمندان اجرا میشودنمایش کمدی اجتماعی «آپ آرت مان» نوشته سپیده قربانی و با کارگردانی امیر شاه علی مردادماه در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان به روی صحنه میرود.
این اثر نمایشی که در ششمین جشنواره تئاترشهر نیز حضور موفق داشت با نگاهی طنز به برخی مشکلات و آسیب های اجتماعی جامعه امروز می پردازد. نمایشنامه این اثر نیز چندی پیش در مراسم جایزه اکبر رادی به عنوان یکی از متون برگزیده معرفی شده و همچنین در جشنواره تئاترشهر کاندیدای چند جایزه بوده است.
محمدرضا ایمانیان، غزل میرزایی، فائقه شلالوند، سهیل بابایی، مهناز مهدی زاده، امیر شاه علی از جمله بازیگران این نمایش هستند که در آن ایفای نقش میکنند.
نمایش «آپ آرت مان» از یازدهم مردادماه به روی صحنه رفته و پیش فروش اینترنتی بلیت اثر از روز یکشنبه ۳۱ تیرماه همراه با تخفیفهای ویژه آغاز خواهد شد.
بازیگران نمایش «روز بیست ویکم» کامل شدند نمایش «روز بیست ویکم» که از روز ۷مرداد ماه در خانه نمایش مهرگان روی صحنه خواهد رفت،به ماجراهایی در حاشیه دهه پر حادثه بیست شمسی میپردازد.
اشغال ایران توسط روسها و بریتانیایی ها،قحطی نان،التهابات داخلی و اصطکاکات روشنفکرانه و عشق و سنت و مبارزه محورهایی هستند که هر کدام گوشهای از داستان عاشقانه این نمایش را شکل داده اند.
ایوب آقاخانی و سولماز غنی به عنوان بازیگران اصلی نمایش پیش از سایر بازیگران به یاری نویسنده و کارگردان نیوشا محرابی پیوستند. این نمایش پر بازیگر از بازی سروش طاهری، بهرام سروری نژاد، رویا فلاحی، محمد رضا قلمبر، پویان یحیی پور، نگین فیروزه منش ، پریسا خواجه دهی، یاسمن تبریزی نیز در نقشهای دیگر بهره خواهد برد.
مدیر تولید و مجری طرح این نمایش محمد عبدالهادی است.
علاقمندان میتوانند برای تهیه بلیت این نمایش به سایت تیوال رجوع کنند. نمایش «روز بیست ویکم» از ۷مرداد هر روز ساعت ۱۸ در خانه نمایش مهرگان روی صحنه خواهد رفت.
گزارش آیین رونمایی از پوستر نمایش «دیگری» توسط فریدون جیرانیبه گزارش روابط عمومی نمایش «دیگری»؛ شب گذشته با حضور جمعی از هنرمندان سینما و تئاتر در تالار حافظ آیین افتتاح ورونمایی از پوستر نمایش «دیگری» توسط فریدون جیرانی کارگردان شناخته شده سینما انجام شد.
در این میان هنرمندانی چون نسرین مقانلو، رضا یزدانی، محمد متوسلانی، عباس قادری، حبیب اسماعیلی، جمال اسماعیلی و ... در افتتاح این نمایش حضور داشتند.
فریدون جیرانی طی سخنانی کوتاه گفت: اینکه بخش خصوصی در تئاتر سرمایه گذاری کند اتفاق خوبی است و ان را به فال نیک میگیریم. محمد حاتمی بازیگر خوب سینما تلوزیون و تئاتر است که او را سال ها میشناسیم. امیدوارم روند این حمایت ها از تئاتر ادامه داشته باشد.
در ادامه متوسلانی با اشاره به فضای این روزهای تئاتر که رونق گرفته است اظهار داشت: در روزگار کنونی هفته ای یک تئاتر لازم داریم البته باید به این مهم اشاره کرد کار جوانان خوش ذوق که متد خاص خود را دارند حائز اهمیت است چرا که انرژی زیادی صرف می کنند و باید به آنها توجه شود
وی در ادامه افزود: تیاتر در عرصه جامعه کمک کننده است. آقای حاتمی هم از کارکشتههای تیاتر هستند و به جوانان اهمیت میدهند چرا که اینها اینده های سینما و تیاتر هستند.
در نهایت نسرین مقانلو با بیان اینکه هنر جایگاه ویژه ای برایش دارد، گفت: تئاتر شروع و پایه همه چیز است انشالا افرادی که آن را دوست دارند از همینجا شروع کنند و پایهشان تئاتر باشد تا موفقتر شوند. وی در پایان حاتمی را بازیگر و کارگردان و نویسنده خوبی به شمار آورد.
پس از آن نیز رونمایی از پوستر و امضای آن توسط هنرمندان صورت گرفت.
محمد حاتمی پس از اتمام اجرا با تشکر از حضور هنرمندان گفت: به دلیل اینکه وارد وادی نوستالژی و خاطره بازی و داستان شدیم از شعر و ترانه قدیمی عباس قادری نیز در این کار استفاده کردیم.
بازیگرانی که در نمایش «دیگری» ایفای نقش میکنند عبارتند از:
خسرو شهراز، توماج دانش بهزادی مهمان از گروه « تئاتر پراکسیس»، نوشین اعتماد، لاله مرزبان و محمد حاتمی
از دیگر عوامل این نمایش میتوان به مدیر اجرایی: شیرین خشایی، طراح لباس: هلیا شکری، موسیقی: گروه تهران الف دستیار یک کارگردان: پیمان بلاغی، منشی صحنه: زهرا فراهانی، تهیه کننده: اردشیر رضایی و مشاور رسانه و روابط عمومی علی دهبان اشاره کرد.
نمایش «دیگری» از ۲۷ تیر الهی ۲۵ مرداد ساعت ۲۰:۴۵ در سالن تالار حافظ روی صحنه میرود.
علاقهمندان به تماشای این نمایش میتوانند برای خرید بلیت به سایت تیوال و یا بصورت حضوری به تالار حافظ واقع در خیابان رازی، خیابان استاد شهریار، روبروی تالار وحدت، سالن حافظ مراجعه کنند.
انتشار تیزر نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» خبرگزاری کار ایران (ایلنا):
کد خبر۶۴۵۸۱۲- ۲۷/۰۴/۱۳۹۴- ۱۳:۱۷:۱۷ A
«ریچارد سوم اجرا نمیشود» نام جدیدترین اثر نمایشی گروه تئاتر گیتی به دراماتورژی و کارگردانی روحالله جعفری است که تیزر آن منتشر شد.
به گزارش تیوال به نقل از ایلنا، نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود»، روایت برههای از زندگی کارگردانی است که در روسیه اجازه اجرای نمایش به او داده نمیشود.
پیشفروش اینترنتی بلیت نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» که ماتئی ویسنییک آن را نوشته و اصغر نوری مترجم آن است، در سایت تیوال آغاز شده است.
بازیگران این نمایش بهترتیب ورود به صحنه حمید رحیمی، نسیم شجاعی، پوریا سلطانزاده، شهاب عباسیان، حسامالدین مختاری، مهدی بجستانی، محمد فرجیپو، آذر خوارزمی، حمید حبیبیفر، ندا حاجیبابایی، سیدرضا علوی، کامیار محبی و مجید رحمتی هستند.
نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» از روز جمعه ۲۹ تیر تا پایان مرداد، ساعت ۱۹:۴۵ در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر بهصحنه میرود.
برای دیدن تیزر نمایش، اینجا را کلیک کنید.
آغاز پیشفروش بلیت نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود»خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا):
سهشنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۷ - ۱۴:۱۶
پیشفروش بلیت نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» کاری از روحالله جعفری آغاز شد.
به گزارش تیوال به نقل از گروه فرهنگی خبرگزاری آنا، پیشفروش بلیت نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» که روحالله جعفری آن را در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر بهصحنه میآورد، در سایت تیوال آغاز شد.
این نمایش نوشته ماتئی ویسنییک است که اصغر نوری آن را ترجمه کرده و جعفری، دراماتورژی و کارگردانی آن را بر عهده دارد.
علاقهمندان برای تهیه بلیتهای نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» میتوانند به سایت تیوال مراجعه کنند.
این نمایش از روز جمعه ۲۹ تیرماه تا پایان مرداد، ساعت ۱۹:۴۵ در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر بهصحنه میرود.
گزارش تمرین نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» به کارگردانی و دراماتوژی روحالله جعفریمنش هنری تو پر از اشاره و کنایه است!سایت ایرانتئاتر:
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷- شناسه مطلب: ۱۰۸۱۹۶
ماتئی ویسنییک بدون شک نامی آشنا در حوزه نمایشنامهنویسی در ایران است و اغلب کارگردانهای ایرانی بارها به سراغ اجرای متنهایش رفتهاند و روحالله جعفری یکی از متخصصین اجرای متنهای او است.
گرمای تابستان بیداد میکند. با روحالله جعفری قرار دارم که بروم سر تمرین نمایش «ریچارد سوم اجرا نمیشود» در پلاتوی دو تئاتر شهر. بهمحض پایین آمدن از آسانسور و رفتن به داخل کریدور زیرزمین دم در سالن تمرین، دوتا از بازیگران نمایش را میبینیم که عرقریزان مشغول بستن پا و گذاشتن کمپرس یخ روی آن هستند. علت را جویا میشوم. میگویند گرمی و دم کردن سالن تمرین که تهویه برای ورود و خروج هوا ندارد و فشار تمرینات بدنی باعث چنین مسئلهای شده است. مهدی بجستانی هم دم در سالن ایستاده و دیالوگهایش را مرور میکند. گرمای بالای چهل درجه عواقب زیادی منجمله همین فشارها را دارد. در گوشه سالن روحالله جعفری متن به دست مشغول صحبت با آذر خوارزمی و حمید رحیمی است. او با انرژی، آرام و متین صحنه را مرور میکند. نمایش در حدود ۱۰۰ دقیقه و پر بازیگر است.
روحالله جعفری درباره رویکرد مجددش به ماتئی ویسنییک میگوید: از آخرین اجرای صحنهای گروه تئاتر گیتی که نمایش «من چجوری ممکنه یه پرنده باشم؟» بود، حدود ۵ سال میگذرد و در طی این سالها به دلائل متعدد، هرباره قصد اجرای نمایشی را داشتیم که با مشکلاتی مواجه شدیم و {هیچکدام از} کارها به سرانجام نرسید. {یکی از} مهمترین دلیلهایم {برای اجرای مجدد اثر دیگری از این نویسنده}، زبان جهانشمول کارهایش است. نگاه و دغدغه او در کارهایش برای هر مخاطبی در هر جای دنیا قابل باور و درک است و مخاطب را به کُنشگری سوق میدهد. البته برای اجرا، این متن را دراماتوژی کردم.
ماتئی ویسنییک بهطور حتم یکی از بزرگترین نمایشنامهنویسان بزرگ معاصر اروپا است. او در نمایشنامهی «ریچارد سوم اجرا نمیشود» غمانگیزترین بخش ِ زندگی یکی از بزرگترین کارگردانان تئاتر، وزوولود مایرهولد را برای مخاطب و خواننده تصویر میکند. مردی جسور که در دوران خفقانآور شوروی کمونیست (این خفقان، ترس و واهمه در کلمه به کلمهی نمایشنامه حس میشود) تئاتر را تدریس میکرد و بهترین نمایشنامهها را روی صحنه میبرد و خودش را هم یک کمونیست میدانست؛ ولی به دست همان کمونیستها، بعد از تحمل زندان و شکنجه، از بین رفت. متاسفانه، سرگذشت مایرهولد دوباره این جملهی معروف و ماندگار را به یادمان میآورد: «انقلاب فرزندان خود را میبلعد.» این نمایشنامه را فردی نوشته که خود تحت حاکمیت ظالمانهی چائوشسکو، سالها زیر نگاه سرد و بیرحم کمونیست به نوشتن نمایشنامه و کارگردانی تئاتر پرداخته و نوعی درد مشترک با وزوولود مایرهولد داشتهاست. بنمایه اثر، ترس مایرهولد از بر ملا شدن رازش است که قصد دارد بهنحوی کمونیست را به تمسخر بگیرد و این مسئله باعث میشود که توهماتش را باور کند و مدام ریچارد سوم را در قالب غذا یا فرزند تازه متولد شدهاش و در هر جا، از خانهاش گرفته تا زندان، ببیند و با او سخن بگوید. طنز تلخ و گزندهای که ویسنییک در مورد حقوق افراد در سیستم کمونیست، حروف اختصاری سازمانهای مسخرهی کمونیستی، تکرار بیامان کلمهی رفیق و اسب زندانبان بهکار برده، قلب را به درد میآورد.
با اشاره جعفری تمرینات شروع میشود.
پدر ریچارد (همراهی با صدای شبیه قاشق زدن): ولی اینجوری همه ردهای بد را پاک می کنیم... ما یک چیز دیگهای هم دستگیرمون شده...
روحالله جعفری صحنه را قطع میکند و از بازیگر می خواهد کلمات را منسجمتر اما با ریتم سریعتری بیان کند و اعلام میکند که بعد صحنه ۴ را تمرین میکنند.
ریجارد سوم: کمکم لعنتی.
مایرهولد: ریچارد، کجا میری، خودت دیدی که براش پیپش را روشن کردم. این چیز کمی نیست.
روحالله جعفری به شخصی که کارهای موسیقی و افکتهای صوتی نمایش را میسازد، میگوید اینجا زود است که روی صدای مایرهولد موسیقی شنیده شود و تصحیحش کن.
تانیا: منو نشناختی. من صدای خود سانسوری تو هستم.
مایرهولد: نمیذارم این کار را با من بکنی.
تاینا: تو از ریچارد سوم یک شخصیت مثبت ساختی. فکر میکنی حزب متوجه تقلبت نشده. منش هنری تو پر از اشاره و کنایه است.
مایرهولد: نمایش در یک آشفتگی ذهنی در من وجودش را اعلام کرد.
تاینا: در کشور ما مالکیت شخصی لغو شده.
مایرهولد: شماها نمیتونید همزمان بیرون و درون سر من باشید.
مجید رحمتی بازیگر باسابقه تئاتر در باره حضورش در این نمایش میگوید: در این نمایش نقش سرنگهبان را بازی میکنم. این شخصیت آدمی است که نگهبان سلول مایرهولد است و تلاش میکند او را آماده اجرای حکم تیربارانش کند. این آدم روستازاده بوده و با عضویت در حزب کمونیست به شهر آمده و تغییر و تحول در زندگیش به وجود آمده و تیدیل به مزدور حکومتی شده است. او مسئول شکنجه زندانیان با استفاده از شکنجه ذهنی است و اهل خشونت فیزیکی نیست.
یکی از دستیاران، سفره نان، پنیر، گوجه و خیار معروف را آماده میکند و همه مشغول استراحت و خوردن لقمهای میشوند.
آذر خوارزمی بازیگر با سابقه تئاتر که بعد از مدتها تحصیل و اقامت در آلمان به ایران بازگشته و در نمایش آمیز قلمدون بازی دارد، درباره حضورش در نمایش میگوید: من نقش تانیا را بازی میکنم؛ زنی که همسر مایرهولد است و مایرهولد دوبار ازدواج کرده. نمایش از جایی شروع میشود که تانیا باردار است و بچهاش علیرغم گذشت بیش از نه ماه هنوز به دنیا نیامده و در اصل بیش از یکسال است که باردار است. تانیا در نمایشی که مایرهولد اجرایش میکند، طراح لباس است. او به خاطر برخی از خصلتهای نه چندان اخلاقی مایرهولد با او دچار چالش میشود و به او حساس میشود. تانیا برای من بهعنوان بازیگر، بسیار دارای پیچیدگی است.
در این هنگام، الهام شعبانی طراح لباس میآید تا آخرین مشاورهها درباره لباس و خواستههای جدید کارگردان را بداند و از کارگردان میپرسد به چه نوع کلاهخودهایی احتیاج دارد و درضمن با سایر بازیگران درباره اندازه، نوع پارچه و رنگ آن صحبتهایی انجام میدهد.
حمید رحیمی بازیگر نمایش درباره ایفای شخصیت اصلی نمایش یعنی مایرهولد میگوید: آخرین حضورم در نمایش «طپانچهخانم» بود. ایفای این نقش برای هر بازیگری جذابیت دارد. روز اول که با کارگردان صحبت کردیم به این جمعبندی مشترک رسیدیم که تاریخنگاری انجام ندهیم و شخصا نرویم به سمت نشان دادن شخصیت مایرهولد و مطرح کردم به جای این کار به سراغ ارائه شخصیت دیگری برویم که در نمایش خواهید دید و مدتها در باره مایرهولد تحقیق و کنکاش انجام دادم. همه تئاترها درباره مایرهولد، اطلاع و ذهنیت خاص خودشان را دارند و بازی در چنین نقشی دشوار است و راضی کردن همه سخت و غیرممکن است.
تمرینات شروع میشود و صحنه زایمان تانیا که بسیار متفاوت است با حضور آذر خوارزمی شروع میشود. در راهرو بجستانی را میبینم که مشغول نوشیدن آب است. او بازیگری توانا و بدون حاشیهای است و سال قبل بازی درخشانی در نمایش «اعتراف» شهاب حسینی داشت. درباره حضورش در نمایش گفت: من نقش ریچارد سوم را در نمایش بازی میکنم. البته نه ریچارد سومی که به مفهوم کلاسیک، در کار شکسپیر می شناسیمش؛ ریچارد سومی که زاییده ذهن مایرهولد است. این کاراکتر آدمی خشن، خونریز، بیرحم و جاهطلب و شرور است و مدام با مایرهولد به این دلیل که از او چهره مثبتی خلق کرده، دچار چالش و درگیری است.
بخش ششم تمرینات آغاز میشود و در این بخش، سرنگهبان و مایرهولد حضور دارند.
سرنگهبان (با چشمانی بسته و سطل و بطری به دست): دوستم کر بود اما بازهم بردنش سربازی، اما روز اول خدمت ولش کردند که برود.
مایرهولد: جرا؟
سرنگهبان: زیادی کر بود و دستورات را نمیشنید.
در این لحظه روحالله جعفری از مجید رحمتی میخواهد بدنش را بیشتر به سمت پایین متمایل کند و بعد دیالوگهایش را بگوید.
گروه از ساعت یک تا ۸ شب مدام تمرین میکنند و این پروسه تمرین طولانی مدت در این دو ماهه {که مشغول هستند}، برایشان تبدیل به {رویهای دوستداشتنی} شده. بعد از اعلام خاتمه تمرین، با روحالله جعفری از تئاتر شهر بیرون میآئیم و در باره تئاتر و مایرهولد و... گپی میزنم. خوبی روحالله جعفری این است که خوشصحبت و با دانش است و میشود با او ساعتی خوش بود.
گفتوگو و گزارش از: احمد محمد اسماعیلی